زانو درد: علت و درمان آن با طب فیزیکی

زانو بزرگترین مفصل در بدن انسان است. استخوان­ های بالا و پایین زانو توسط دو عدد دیسک (مینیسک) از یکدیگر جدا می­شوند. استخوان ساق بالا (استخوان ران) و استخوان ساق پایین (درشت نی و نازک نی) از طریق رباط ­ها، تاندون ­ها و عضلات به یکدیگر متصل هستند. سطح استخوان داخل مفصل زانو با یک غضروف مفصلی پوشیده شده است که تکان­ ها را به خود جذب می­ کند و در عمل می­تواند حرکت نرم و روان مفصل را امکان­پذیر کند.

DR-SAIDI-ETELAIYEH

زانو درد یا آسیب‌ها و آب آوردن زانو رواج بسیار بالایی دارند و علل متعددی را می‌توان برای بروز این قبیل عارضه‌ها برشمرد؛ مانند بیماری آرتروز،ورم زانو، نقرس و عفونت ، ژنوواروم،زانوی ضربدری، زانوی درون گرد، زانو پرانتزی یا پاکمانی ( واروس بیش از حد ) اختلال در مفصل زانو است که در آن زانو ها از هم فاصله زیادی می گیرند.می تواند باعث بروز دردزانو شود. که در این صورت باید اقدام به درمان زانوی پرانتزی یا پاکمانی شود تا درد زانو هم بهبود یابد. بنابراین تشخیص صحیح علت زانو درد در انتخاب بهترین روش درمان پارگی مینیسک از اهمیت بالایی برخوردار است. در پاسخ به این سوال که درد زانو چیست؟ باید گفت درد زانو گاهی از صدمه دیدن بافت‌های نرم، برای مثال رگ به رگ شدن رباط و کشیدگی رباط صلیبی زانو، گاهی در اثر عارضه‌های استخوانی مانند آرتروز زانو، بیماری اسگود شلاتر و گاهی در نتیجه اختلال زیست مکانیکی مانند سندرم پاتلوفمورال به وجود می‌آید. زانو درد حتی در برخی موارد از سیاتیک نشأت می‌گیرد. درد زانو دلایل مختلفی دارد و درمان‌ زانو درد نیز بسته به تشخیص صحیح پزشک پیشنهاد می‌شود. فرایند برای درمان قفل شدن زانو یا موارد دیگر در گستره‌ای از روش‌های ساده‌ی متحرک سازی زانو، ماساژ درمانی، باندپیچی، نرمش‌های کششی یا مقاومتی و استمرار در انجام آنها تا پروتکل توان‌بخشی پس از تعویض یا ترمیم زانو متغیر است. فواید ماساژ درمانی فقط آرام‌سازی عضلات نیست، بلکه انواع ماساژ، فواید خیلی بیشتر از آن به همراه دارند. برخی از ناراحتی‌ها و عوارضی که ماساژ می‌تواند در برطرف شدن آن‌ها تأثیر داشته باشد عبارت است از:

کمر درد. تأثیر مثبت ماساژ درمانی در رفع کمر درد، در تحقیقات متعددی به اثبات رسیده است. در واقع در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۳ میلادی انجام گرفت، ثابت شد که کارآیی ماساژ درمانی در تسکین درد‌های مداوم ناحیه پایین کمر، بسیار بیشتر از روش اصلاح ستون فقرات با استفاده از طب سوزنی می‌باشد. همچنین این تحقیقات نشان داد که ماساژ درمانی، میزان نیاز به مصرف قرص‌های مسکن را تا ۳۶% کاهش می‌دهد.

سر درد. تحقیقات متعددی هم نشان داده است که ماساژ درمانی در تسکین نوع دیگری از دردهای مزمن، یعنی سر درد، تأثیر بسزایی دارد. ماساژ درمانی می‌تواند تعداد سر دردهای میگرنی که یک شخص دچار آن می‌شود را کاهش دهد و به خواب بهتر افراد مبتلا به سر درد کمک کند.
استئوآرتروز : در اولین آزمایش کلینیکی که با هدف بررسی کارآیی ماساژ سوئدی در بهبود استئوآرتروز زانو انجام شد، میزان د

رد، سختی و عملکرد مفصل زانو در بیمارانی که هر هفته یک یا دو جلسه یک ساعته ماساژ بر روی آنها انجام می‌شد، بهبود پیدا کرد. در حالی که آثار این بهبودی در افرادی که ماساژ بر روی آن‌ها انجام نگرفته بود، مشاهده نشد.

هر چند مشکلات کیست مینیسک زانو و  زانو درد اغلب در نتیجه یک صدمه به یک یا چند عدد از این ساختارها ایجاد می­شود، ممکن است دلایل دیگری نیز برای مشاهده این مشکلات وجود داشته باشد. در این حالت برخی افراد به احتمال بیشتر مستعد ابتلا به مشکلات زانو در مقایسه با سایرین هستند.به منظور دریافت درمان درد زانو مناسب با دکتر فیزیوتراپی یا دکتر زانو خود مشورت کنید.

علت

از علل درد زانو می توان گفت که زانو درد عارضه‌ای بسیار متداول با دلایل گوناگون است؛ بنابراین تشخیص صحیح علت علایم زانو درد در درمان مناسب نقش بسزایی دارد. اگر از زانو درد رنج می‌برید، ممکن است علت درد پشت زانو یکی از موارد زیر باشد:

  • آرتروز زانو: آرتروز زانو یک بیماری مفصلی است که غضروف دور مفاصل را تحت تاثیر قرار می‌دهد و یکی از شایع‌ترین دلایل درد زانو به شمار می‌رود که خوشبختانه گزینه‌هایی برای درمان آرتروز زانو وجود دارد.
  • آسیب دیدن رباط:  یکی از علل زانو درد آسیب دیدن رباط است که عموماً هنگام فعالیت‌های ورزشی آسیب می‌بیند و فرد ممکن است دچار پارگی رباط زانو شود که باعث بروز ناراحتی و ناپایداری می‌شود.
  • آسیب رباط صلیبی پیشین (ACL)
  • آسیب رباط صلیبی پشتی (PCL)
  • آسیب رباط جانبی داخلی (MCL)
  • آسیب رباط جانبی خارجی (LCL)
  • آسیب‌های غضروف / پارگی مینیسک زانو 

در آناتومی ‌پا، استخوان ران (فمور) و استخوان ساق (تیبیا) در مفصل زانو به یکدیگر می‌رسند. در این محل و در بین این دو استخوان، دو بافت غضروفی به شکل دیسک قرار دارد که مینیسک نام دارند.  مینیسک‌ها، لایه‌های ضخیم غضروفی انعطاف‌پذیری به شکل هلال هستند که در داخل مفصل زانو قرار دارند و فشار‌های وارده به این مفصل را جذب می‌کنند.

پارگی‌ غضروف به یک اندازه در میان جوانان و سالمندان رواج دارد و یکی از دیگر دلایل متداول زانو درد محسوب می‌شود.

  • نرمی غضروف کشکک یا کندرومالاسی: نرمی غضروف کشکک باعث درد و سوزش زانو در ناحیه‌ی زیر استخوان کشکک می‌شود. علت بروز این عارضه نرم شدن غضروف است و بیشتر در میان بیماران جوان (۱۵ تا ۳۵ سال) رواج دارد.
  • از جا درآمدن استخوان کشکک زانو: دررفتگی زانو بروز علائم حادی را در زمان از جا درامدن آن به دنبال دارد، اما می‌تواند باعث زانو درد مزمن نیز بشود.
  • بورسیت (آماس کیسه‌های مفصلی): آن بورسی که بیش از باقی بورس‌های اطراف مفصل زانو صدمه می‌بیند دقیقاً بالای استخوان کشکک قرار دارد. این عارضه بیشتر در میان افرادی چون باغبانان یا قالی‌بافان رایج است که شغل‌شان ایجاب می‌کند تا مدت طولانی زانو بزنند. بورسیت یکی از شایعترین علل درد پشت زانو محسوب می شود
  • سندرم پلیکا: سندرم پلیکا یکی از علل نه چندان رایج درد زانو به شمار می‌رود که تشخیص آن نیز دشوار است و معمولاً زمان آرتروسکوپی به وجود آن پی برده می‌شود.
  • بیماری اسگود ـ شلاتر

بیماری اسگود ـ شلاتر عارضه‌ای رایج در میان نوجوانان به شمار می‌رود که به دلیل درگیر شدن دکمه استخوان درشت نی (یک برآمدگی  بر روی این استخوان درست زیر کلاهک زانو) بروز می‌یابد.

  • استئوکندریت دیسکان: استئوکندریت دیسکان (OCD) عارضه دیگری است که در بین نوجوانان به دلیل رشد استخوان اطراف مفصل به وجود می‌آید.
  • نقرس: نقرس علت زانو درد به شمار نمی‌رود، بااین حال در بیماران مبتلا به نقرس، باید آن را به عنوان یکی از دلایل آغاز زانو درد در نظر گرفت.

زمان مراجعه به پزشک

اگر از علت بروز علائم زانو درد مطمئن نیستید، یا از توصیه‌های درمانی متناسب با این عارضه آگاهی ندارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. درمان زانو درد باید مطابق با علت درد زانو طرح‌ریزی شود. در زیر به اجمال به ذکر بعضی از نشانه‌هایی می‌پردازیم که بهتر است در صورت رویارویی با آنها از مشاوره پزشکی بهره بگیرید.

  • به دشواری گام برداشتن با پای آسیب دیده
  • وارد شدن ضربه‌ی منجر به بد شکل شدن اطراف مفصل
  • بروز درد زانو در شب یا هنگام استراحت
  • استمرار درد زانو پس از چند روز
  • قفل شدن زانو (ناتوانی در خم کردن زانو)
  • تورم مفصل یا ناحیه ساق پا
  • مواجهه با نشانه‌های عفونت مانند تب، گرمی و قرمزی
  • هر علامت غیرمعمول دیگر

علایم و نشانه ها

در ادامه به تشریح شماری از علائم آرتروز زانو و درد آن می‌پردازیم و توضیح می‌دهیم که هر علامت بیانگر کدام یک از علل درد زانو است.

محل درد

  • جلوی زانو: درد جلوی زانو در اکثر موارد به کشکک زانو مربوط می‌شود.
  • داخل زانو: درد داخل زانو، یا بخش میانی، معمولاً از علائم پارگی مینیسک میانی، آسیب رباط جانبی داخلی و آرتروز ناشی می‌شود.
  • بیرون زانو: درد بیرون زانو، یا بخش جانبی، عموماً از علائم پارگی مینیسک زانو جانبی، آسیب رباط جانبی خارجی، تاندونیت نوار ایلیوتیبیال و آرتروز است.
  • پشت زانو: درد پشت زانو به دلیل تجمع مایع، عارضه‌ی موسوم به کیست بیکر، رخ می‌کند.
  • هنگام پایین آمدن از پله‌ها: این درد معمولاً به مشکلات کشکک زانو، مثلاً کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک، مربوط می‌شود.
  • درد صبحگاهی: دردی که پس از بیدار شدن از خواب شبانه بروز می‌یابد و به سرعت به دنبال انجام فعالیت‌های ملایم برطرف می‌شود، معمولاً علامت آرتروز در مراحل اولیه است.

تورم

ورم کردن زانو یکی از علائم همراه با مشکلات متعدد زانو است. زمانی که بلافاصله پس از صدمه دیدن زانو با تجمع مایع (افیوژن) مواجه می‌شویم، یکی از علل احتمالی آسیب دیدن شدید ساختار داخلی مفصل، مثلاً رباط صلیبی پیشین یا شکستگی بالای استخوان درشت نی، است. چنانچه زانو به فاصله چند ساعت تا چند روز پس از صدمه دیدن ورم کند، احتمالاً دلیل نهفته در پس آن به اندازه مورد قبل جدی نیست و می‌تواند به علت پارگی مینیسک یا رگ به رگ شدن رباط باشد. اما تورمی که پیامد وارد شدن ضربه یا صدمه دیدن مستقیم زانو نباشد احتمالاً، به ترتیب میزان شیوع، از استئوآرتریت، نقرس، آرتروز التهابی یا عفونت مفصل ناشی می‌شود. که سریع باید به درمان ورم زانو پرداخت.

قابلیت حرکت

شماری از عارضه‌های متداول بر قابلیت حرکت زانو تأثیر می‌گذارند. آرتروز غالباً دلیل محدود شدن مزمن حرکت زانو است. هنگامی که سطح مفصل در نتیجه آرتروز نامنظم و غیرطبیعی می‌شود، حرکت آن نیز محدود می‌شود.

اما اگر میزان حرکت زانو پس از یک صدمه‌ی حاد کاهش یابد، احتمالاً تورم یا پاره شدن یکی از ساختارها باعث محدودیت حرکتی شده است.

ناپایدارییا تا شدن پاها

رباط‌های اتصال دهنده استخوان درشت نی (تیبیا) به استخوان کشاله ران (فمور) عامل پایداری زانو به شمار می‌روند. بنابراین در صورت کشیدگی رباط زانو یا پارگی رباط صلیبی زانو، باعث می‌شود که زانو شل و زیر وزن بدن بیمار تا می‌شود. اگر بیمار حس می‌کند که زانوهای‌اش تاب نگهداری وزن او را ندارند، احتمالاً رباط‌هایش آسیب دیده‌اند.

تق تق کردن

صدا دادن ناگهانی داخل زانو متداول است و غالباً علامت هیچ مشکل خاصی نیست. این صدا دادن‌ زانو اگر بدون درد باشد، معمولاً مشکلی وجود ندارد، اما در صورت مواجهه با صدا دادن توأم با درد بهتر است به پزشک مراجعه نمود. تق تق صدا دادن زانو غالباً در اثر آسیب‌هایی چون پارگی رباط زانو، برای مثال صدمه دیدن و پارگی رباط صلیبی پیشین، شنیده می‌شود. خرد شدن یا ساییده شدن یکی از علائم رایج مشکلات غضروف است. در صورت آسیب دیدن غضروف ـ عارضه‌ای موسوم به کندرومالاسی کشکک ـ بیمار با قرار دادن دست روی کاسه زانو و خم کردن این مفصل احساس می‌کند که زانوی‌اش در حال خرد شدن است. احساس ساییده شدن زانو نیز می‌تواند علامت ابتلا به آرتروز زانو باشد.

قفل شدن

قفل کردن زانو علامتی است که هنگامی بروز می‌یابد که بیمار نتواند زانو را خم یا صاف کند. گاهی چیزی به صورت فیزیکی مانع حرکت زانو می‌شود و گاهی درد دامنه‌ی حرکتی طبیعی زانو را محدود می‌سازد. یکی از روش‌هایی که می‌توان تشخیص داد که آیا چیزی دامنه حرکتی زانو را به طور فیزیکی مسدود کرده است یا خیر، تزریق داروی بی‌حسی در زانو است. بیمار پس از بی‌حس شدن سعی می‌کند زانو را خم کند تا مشخص شود که آیا درد مانع حرکت می‌شود یا آسیبی ساختاری مانند پارگی مینیسک به محدودیت حرکتی دامن زده است. شایع‌ترین علل قفل شدن زانو عبارتند از: پارگی مینیسک زانو، اختلالات مادر زادی در مفصل زانو و آسیب‌ها یا بیماری‌هایی مانند آرتروز زانو . در مواردی نیز ممکن است علت قفل شدن مفصل زانو کاملا مکانیکی باشد یا چیزی درون مفصل زانو گیر کرده باشد که جلوی حرکت مفصل را می‌گیرد.

تشخیص

پزشک در شروع فرایند تشخیص پرسش‌هایی کلی را در زمینه‌ی وضعیت سلامت عمومی بیمار و همچنین جزییاتی را در ارتباط با ماهیت زانو درد مطرح می‌کنند؛ این که درد چه مدت طول می‌کشد، شدت‌اش چقدر است، چه عاملی باعث تخفیف یا تشدید درد می‌شود. سپس زانو معاینه می‌شود و در حین انجام معاینه، زانو در سراسر دامنه حرکتی خم می‌شود، پایداری رباط‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد و وجود هر گونه التهاب یا تورم ارزیابی می‌شود. مقایسه کردن نتایج حاصل از معاینه زانوی دردناک با زانوی دیگر به فرایند تشخیص کمک می‌کند. پزشک غالباً با اتکا برنتایج چنین معاینه‌ای تشخیص صحیح را انجام می‌دهد و درمان زانو درد را آغاز می‌کند.

در طول معاینه فیزیکی زانو برای رفع زانو درد پزشک موارد زیر را ارزیابی می کند:

۱-  ارزیابی هرگونه تورم، ضعف، افزایش حرارت و کبودی های قابل مشاهده در مفصل زانو

۲-  ارزیابی حرکت ساق پا در جهت های مختلف

۳-  فشار و کشیدن مفصل برای ارزیابی میزان استقامت مفصل

۴-  مشخص کردن محل درد برای مثال درد پشت زانو، کشکک و یا کاسه زانو

در بعضی از موارد زانو درد پزشک تست های عکس برداری و آزمایشگاهی را توصیه می کند که شامل موارد زیر است:

  • تست اشعه ایکس: در ابتدا پزشک برای ارزیابی هر گونه شکستگی و یا بیماری انجام تست اشعه ایکس را توصیه می کند.
  • تست سی تی اسکن: سی تی اسکن ترکیبی از تست اشعه ایکس است که از جهات مختلف از مفصل گرفته می شود، این تست می تواند تصاویر زیادی از بخش های مختلف داخل مفصل را در اختیار پزشک قرار دهد، سی تی اسکن برای تشخیص زانو درد ناشی از مشکلات متعدد استخوان یا جداشدن قسمتی از استخوان موثر است.
  • آلتراسوند یا فراوادرمانی: این نوع تست عکس برداری با استفاده از امواج صدا، تصاویر واقعی از بافت های نرم اطراف زانو وعملکرد آن در اختیار پزشک قرار میدهد. پزشک ممکن است در حین انجام این عکس بردای مفصل زانوی شما را در جهات مختلفی برای تشخیص مشکلی خاص قرار دهد وعکس آنرا تهیه کند.
  • ام آرآی: این روش با استفاده از امواج مغناطیسی و رادیویی قوی تصاویر سه بعدی از نواحی داخلی مفصل زانو ایجاد می کند. این تست برای ارزیابی آسیب دیدگی های بافت های نرم مانند لیگامنت ها، غضروف ها، ماهیچه ها و تاندون ها موثر است.
  • آزمایش خون: در صورتیکه احتمال ایجاد عفونت، بیماری نقرس، بیماری شبه نقرس در مفصل شما تشخیص داده شود. پزشک انجام آزمایش خون وآرتروسنتز (arthrocentesis) جراحی که مقداری از مایع موجود در مفصل با سوزن بیرون کشیده می شود و برای انجام آزمایش به آزمایشگاه برده میشود، را ضروری میداند.
  • آرتروسکوپی زانو: آرتروسکوپی یک درمان جراحی است که توسط متخصصین ارتوپدی در موارد مختلفی از آن استفاده می شود. آرتروسکوپی زانو روشی برای دیدن داخل مفصل است.هیچ عمل‌ جراحی بدون عوارض جانبی نیست و تمام عمل‌ها با عوارض احتمالی زیر همراه هستند. عوارض آرتروسکوپی زانو ممکن است شامل خونریزی داخل مفصل، تشکیل لخته خون در پا، عفونت داخل مفصل زانو، سفتی و خشکی زانو و ... است.

درمان

روش های درمانی زیادی برای درمان زانو درد  و درمان سوزش زانو وجود دارد تا برای کنترل درد به بیماران کمک کند. در ادامه به معرفی روش های درمان درد زانو می پردازیم

  • ورزش

زمانی به بیماران گفته می‌شد که ورزش برای زانو درد  باعث تشدید آرتروز می‌شود، توصیه‌ی نادرستی که حتی در یک مورد صحت نداشت و ندارد. یافته‌های مطالعات بسیار حکایت از آن دارند که انجام حرکات ورزش زانو درد یکی از بهترین گزینه‌های درمانی درد و آرتروز زانو است. بهترین حالت آن است که برای درمان زانو درد با ورزش  ترکیبی از ورزش‌های ایروبیک (هوازی) مانند شنا و دوچرخه سواری و نرمش‌های حرکتی و مقاومتی انجام شود.

ورزش زانو درد در افراد مختلف تحت شرایط گوناگون انجام می شود. اگر شما دونده‌ای سریع هستید که از آرتروز رنج می‌برید، بهتر است از دویدن روی سطوح سختی مانند پیاده رو خودداری کنید و در عوض روی چمن، کراس ترینر یا تردمیل بدوید.

  • بریس‌های زانو (زانوبندها)

بریس ها و زانوبند طبی به منظور اثر بخشی قابل قبول باید مناسب با وضعیت اندامی بیمار و مشکل وی ساخته و طراحی شوند.بریس‌های زانو در پایدار کردن زانو مؤثراند و فشار وارده بر روی مفصل زانو را کاهش می‌دهند. در مجموع بستن این زانوبندها در صورت ضعف یا لرزیدن زانو مفید است.

  • گرم کردن/ سرد کردن

گرما آرامش‌ دهنده مفصل مبتلا به آرتروز و یک روش درمان زانو درد به روش طبیعی و ساده  است. گرما مانع بروز احساس درد می‌شود و با کمک به افزایش جریان خون در آن ناحیه از یک سو، رسیدن کلیه‌ی مواد شیمیایی و مغذی مورد نیاز مفصل و از سوی دیگر، خروج تولیدات زائد دامن زننده به درد زانو را تسهیل می‌کند. یک بطری آب داغ با روکش مناسب یا پیچیده شده در یک حوله را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی زانو قرار دهید. یخ یکی از شیوه‌های درمانی تأثیرگذار آرتروز زانو به شمار می‌رود که موجب تسکین درد و کاهش تورم می‌شود.

  • فعال بودن

مفصل‌ها به حرکت نیاز دارند. مایعی در مفصل زانو وجود دارد که مانند روغن ماشین، به لغزنده کردن مفصل و روان سازی حرکت آن کمک می‌کند. این مایع با حرکت زانو درون مفصل جریان می‌یابد.

  • طب سوزنی

یافته‌های شماری از مطالعات مبین این نکته‌اند که طب سوزنی یکی از راهکارهای درمانی کارآمد آرتروز زانو به شمار می‌رود. بهتر است برای تسکین کوتاه مدت درد از طب سوزنی استفاده شود تا امکان انجام نرمش‌های تقویت کننده و منعطف سازنده عضله‌ها به عنوان راه حلی بلندمدت فراهم شود.

  • کاهش وزن و رژیم

بر اساس پژوهش‌های انجام شده، کاهش پنج تا ده درصدی وزن بدن تأثیر شگرفی بر تسکین درد و بهبود توانایی انجام ورزش‌های پیشنهادی دارد. به علاوه غذاهای خاصی وجود دارند که بهتر است بیماران مبتلا به آرتروز آنها را مصرف نکنند. داشتن یک رژیم غذایی مناسب در کاهش التهاب و درد مؤثر است.

  • وسایل کمکی راه رفتن

بیماران گاهی اوقات با استفاده از عصا یا چوب زیر بغل احساس راحتی بیشتری می‌کنند. البته در حقیقت استفاده از عصا از وزن وارده روی زانو نمی‌کاهد، اما مسلماً به حفظ تعادل کمک می‌کند. از چوب زیر بغل نیز می‌توان برای کاهش میان وزن تحمیلی بر زانو به هنگام راه رفتن استفاده کرد. اگر تنها از یک عصا یا چوب زیر بغل استفاده می‌کنید، همیشه آن را در طرف مخالف سمت دردناک نکه دارید، برای مثال اگر زانوی چپ‌تان دردناک است، عصا را در دست راست بگیرید؛ چون هنگام راه رفتن طبیعی بازوی مخالف را با پای مخالف (رژه نظامی را مجسم کنید) تاب می‌دهیم. این شیوه کارآمدترین طریق حرکت دادن بدن است، بنابراین هدف این است که زمان به دست گرفتن عصا آن را تقلید کنیم.

  • فعالیت های منظم

فعالیت‌های روزانه خود را برنامه‌ریزی کنید، مطلقاً سعی نکنید تمام کارهای طاقت‌فرسا را به یک‌باره انجام دهید. فعالیت‌های فیزیکی سنگین و ملایم را به نوبت و به صورت متناوب پی‌گیری کنید. اجازه ندهید زانو بی‌حرکت بماند، اما در صورت بروز درد زانو به آن استراحت دهید. این توصیه یکی از گزینه‌های ساده اما مؤثر درمانی آرتروز زانو است. مبتلایان به آرتروز غالباً از بروز درد هنگام بالا و پایین رفتن از پله‌ها شکایت دارند. از نرده کنار راه پله بگیرید تا بخشی از وزن تحمیلی بر زانو به نرده وارد شود. هر بار تنها یک پله را رد کنید تا درد تشدید نشود، بهترین روش این است که هنگام بالا رفتن ابتدا پای سالم را روی پله بگذارید و هنگام پایین آمدن پای دردناک را. این راهکار درمانی به رغم ساده بودن‌اش در گذران بهتر زندگی روزمرّه بسیار تأثیرگذار است.

  • کفش

کفش‌هایی با پاشنه کوتاه و کفی محافظ نرم بپوشید. کفش‌های پاشنه بلند با افزایش فشار روی زانو روش وارد شدن نیرو بر این مفصل را به نحو نامناسبی تغییر می‌دهند، پس از پوشیدن آنها خودداری کنید. کفی‌های محافظ نیروهای وارده بر زانو را کاهش می‌دهند و مانند ضربه‌گیر عمل می‌کنند.

  • مسکن

این دسته از داروها هم شامل مسکن‌هایی می‌شوند که می‌توان آنها بدون نسخه از داروخانه تهیه کرد و هم مسکن‌هایی که باید از سوی پزشک تجویز شوند. البته بسیاری از بیماران تمایلی به مصرف قرص ندارند، اما این مسکن‌ها می‌توانند بسیار مفید باشند. بهترین روش این است که جهت تسکین درد برای مدت کوتاهی از مسکن استفاده کرد تا بتوان برنامه ورزشی مخصوص درمان آرتروز را پی گرفت؛ دست و پنجه نرم کردن با درد و اجتناب از مصرف قرص و روز به روز ضعیف‌تر و دردناک‌تر شدن زانو کوچک‌ترین فایده‌ای ندارد. در هر حال مسکن‌ها یکی از مهم‌ترین گزینه‌های درمانی موجود آرتروز به شمار می‌روند.

  • داروی ضد التهاب

داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAID)  رایج‌ترین داروی مورد استفاده برای درمان آرتروز محسوب می‌شوند. بعضی از این داروها مانند ایبوپروفن را می‌توان بدون نسخه تهیه کرد، اما مصرف گونه‌های قوی‌تر باید با تجویز پزشک انجام شود. این دسته از داروها در کاهش درد و تورم مؤثراند.

  • تزریق

دو نوع تزریق برای درمان آرتروز زانو مورد استفاده قرار می‌گیرد. در تزریق‌های کورتیکواستروئیدی مخلوطی از داروهای بی‌حسی موضعی و استروئیدی برای کاهش درد و ورم آرتروز زانو داخل این مفصل تزریق می‌شوند. در تزریق‌های روان کننده مفصل مواد ژل مانند طبیعی موجود در مفصل‌های سالم، مانند سینویسک، برای روان سازی داخل مفصل زانو تزریق می‌شوند.

در روش رفع زانو درد با اولتراسوند از امواج مافوق صوت برای درمان آسیب دیدگی هایی مثل کشیدگی عضلات و نیز مشکلاتی مانند زانوی دوندگان استفاده می شود. این روش از رایج ترین روش های مورد استفاده در فیزیوتراپی زانو است و به عنوان یکی از موثرترین روش ها از دهه ۱۹۵۰ به بعد ، در ردامن زانو درد استفاده می شود. امروزه انواع مختلفی از روش های درمان با امواج اولتراسوند وجود دارد که در هر یک از آنها از امواج با شدت و بسامد مختلف استفاده می شود، اما همه آنها دارای اصول و عملکرد مشابه هستند.

فیزیوتراپی (طب فیزیکی): نرمش‌های زانو

معمولاً فیزیوتراپی می تواند باعث کاهش زانو درد، بهبود وضعیت زانو، و تقویت عضلات پشتیبان آن و نیز کاهش احتمال عود مجدد مشکلاتی مانند سندروم پاتلوفمورال شود. روش های متداول درمان درد زانو در این حالت به شرح زیر هستند:

تقویت عضله چهار سر ران تقویت ماهیچه های جدا کننده مفصل ران و عضلات چرخنده خارجی تحریک الکتریکی، یخ درمانی و ماساژ درمانی برای کاهش درد بیمار تمرین های حرکتی برای حفظ تعادل یک پا در هر حالت نیاز به معاینه زانوها برای تشخیص احتمال ابتلا به آرتروز وجود دارد و در این صورت ممکن است نیاز به ورزش زانو حرکات اصلاحی دیگری نیز وجود داشته باشد.

حرکت کششی عضله چهارسر

زانو 1

زانوی آسیب دیده را صاف کنید، قوزک پا را رو به بالا خم کنید، پشت زانو را به تخت فشار دهید و عضله‌های بالای کشاله ران را سفت کنید. این حالت را به مدت ۵ ثانیه حفظ کنید.

بالا بردن مستقیم پا

زانو 2

زانوی آسیب دیده را صاف نگه دارید، قوزک پا را رو به بالا خم کنید، عضله‌های بالای کشاله ران را سفت کنید و به آهستگی پا را در حدود ۴ تا ۶ اینچ بالا بیاورید. این حالت را برای ۵ ثانیه حفظ کنید و سپس پا را به آرامی به وضعیت اول برگردانید.

حرکت کششی کمان کوتاه عضله چهارسر

زانو 3

برای تقویت عضلات چهار سر ران بالش استوانه‌ای یا حوله پیچیده شده را زیر زانوی آسیب دیده قرار دهید. قوزک پا را به آهستگی تا جایی بلند کنید که زانو به صورت مستقیم دربیاید. این حالت را به مدت ۵ ثانیه حفظ کنید و سپس پا را به آرامی به وضعیت اول برگردانید.

خم کردن و دراز کردن مفصل ران/ زانو

زانو 4

زانوی آسیب دیده را صاف نگه دارید، قوزک زانوی دردناک را به آهستگی رو به عقب به سمت باسن بکشید و در این بین زانو و مفصل ران را خم کنید. این حرکت را ۵ ثانیه ادامه دهید و سپس پا را به آهستگی به حالت اول برگردانید.

کشش عضله چهارسر با استفاده از چهارپایه

زانو 5

زانوی آسیب دیده را روی یک چهارپایه یا صندلی قرار دهید. قوزک پا را رو به بالا خم کنید، زانو را به عقب و رو به پایین فشار دهید و عضله‌های بالای کشاله ران را سفت کنید. این حرکت را ۵ ثانیه ادامه دهید و سپس استراحت کنید.

خم کردن زانو در حالت نشسته

زانو 6

با اندکی خم کردن زانوی دردناک روی صندلی بنشینید. زانوی آسیب دیده را به آهستگی به عقب خم کنید و همزمان باسن را رو به جلو به سمت لبه صندلی بکشید و زانو را بیشتر به عقب ببرید. این حالت را ۵ ثانیه حفظ کنید و سپس به آهستگی به وضعیت اول برگردید.

اوزون درمانی

اوزون درمانی یک روش تزریقی است که باعث بازگشت جریان خون به بافت ها میشود وبا مهیا کردن مواد لازم برای بافت های آسیب دیده باعث بهبودی این بافت ها می شود این تزریق ترکیبیاتی از پروکائین برای کاهش درد ، درمان زانو درد و دوزهایی از هورمون های استروئیدی برای جلوگیری از فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی بدن و رساندن مواد لازم برای بهبودی بافت ها است در این روش از مواد ضدالتهاب و اکسیژن و اوزون برای بازسازی و ترمیم بافت ها استفاده میشود

اوزون باعث تحریک جریان خون میشود و با اکسیژن درمانی در سلولها باعث افزایش انرژی آنها میشود اوزون در پراکسید ترکیب میشود و باعث تحریک جریان خون میشود ودرنتیجه سلولها مواد مورد نیازخود را دریافت می کنند و بازسازی و ترمیم میشوند جریان خون و سلولها بهبود میابد و بافت ها شروع به بهبودی میکنند. روش اوزون درمانی برای انواع مختلفی از درد زانو ناشی از ماهیچه ای یا مفصلی مفید است.

با استفاده از روش اوزون درمانی ترکیبی از اوزون، پروکائین، ویتامین بی ۱۲ و مواد دیگر در بافت های نرم یا لیگامنت ها یا تاندون هایی که به استخوان متصل شده است تزریق میشود این تزریق در مفصل متورم انجام میشود و باعث درمان تورم و سپس افزایش جریان خون میشود و رسوبات فیبری را تحریک می کند تا باعث شود سلولها با کمک این رسوبات بافت ها ی اتصال آسیب دیده را ترمیم کنند میزان بالایی از مواد غیرفعالی که در اتم های اکسیژنی موجود در اوزون پیدا شده است زمانیکه با مواد مفید وب ی خطر اوزون ترکیب شوند بی خطر هستند و باعث درمان التهابات میشوند و می تواند به عنوان یک عامل تاثیرگذار محسوب شود این تزریق باید هر۲-۱ یکبار تکرارشود. بعد از اولین یا دومین ازن درمانی برای تسکین زانو درد بیماران به نتیجه دلخواه دست میابند.

 

زانو درد عارضه شایعی می باشد. در صورتی که زانو درد شما با استراحت بهبود پیدا نکرد برای پیگیری مشکل به پزشک مراجعه کنید تا بهترین درمان را برای شما تجویز کند.