روش درمان کایروپراکتیک چیست؟

کایروپراکتیک یا کایروپرکتیک (Chiropractic) که به آن درمان دستی نیز می گویند، زیر شاخه ای از درمان های مکمل بوده و نوعی درمان مشکلات سیستم اسکلتی بدن انسان است. کسانی که از این روش استفاده می کنند حرکاتی را روی بدن بیمار انجام میدهند و نرمش هایی را به وی یاد میدهند. به بیمار یاد می دهند که چگونه در انجام دادن کارهای روزمره از اندام های خود درست استفاده کند تا از مشکلات اسکلتی پیشگیری کند، در این روش از دارو استفاده نمی شود و ممکن است مشاوره تغذیه ای هم تجویز شود. اساس درمان در روش کایروپراکتیک حرکات دست درمانگر است.مانورهایی که یک درمانگر کایروپراکتیک انجام میدهد به این صورت است که ابتدا بیمار را بر روی تخت مخصوصی خوابانده و سپس با دست خود نیروها و فشارهایی را بر قسمت های خاصی از بدن وارد میکند، قسمت هایی از ستون مهره و اندام ها را بیش از حد معمول میپیچاند و یا میکشد و یا ضرباتی ناگهانی با سرعت زیاد ولی شدت کم به آن وارد میکند. عقیده دارند که با این فشارها مفاصلی که قفل شده اند و یا خوب حرکت نمیکنند دوباره حرکات طبیعی خود را بدست آورده و در نتیجه آن کارکرد ستون مهره و سیستم عصبی آن بهبود میابد.

تشخیص

معمولاً ویزیت اولیه دکتر کایروپراکتیک علاوه بر مشاوره و معاینه کامل ستون فقرات می باشد. دکتر کایروپراکتیک از ناحیه ستون فقرات شما معاینه کامل بعمل می آورد تا قادر باشد اختلالات بایومکانیکی یا جابجائی ها (subluxations) را تشخیص دهد.ممکن است برای تشخیص کاملتر از وسایل و متدهای مختلفی استفاده شود. تمامی این تکنیکهای مختلف معاینه که توسط دکتر کایروپراکتیک استفاده می شود بدون خطر، درد و عوارض می باشد.علائم اختلالات بیومکانیکی و نامیزانی و کجی ستون فقرات در رادیوگرافی نمایان می شوند، در حالیکه ضایعات بافتها، اعصاب عضلات و دیسکها می توانند دیده نشوند. برای تشخیص بیشتر از ام آر ای، ترموگرافی، و سی تی اسکن، نیز استفاده می شود.

پس از معاینه کامل، دکتر کایروپراکتیک تشخیص خود را به شما ارائه خواهد داد. در صورت داشتن عارضه بیومکانیکی و یا جابجائی دکتر آنرا با شما در میان گذاشته و میزان و خامت آنرا نیز توضیح خواهد داد.دکتر شما در مورد چگونگی عارضه با شما صحبت کرده و برنامه درمانی که لازم می باشد را برایتان طراحی خواهد کرد. این برنامه درمانی می تواند شامل تنظیم ستون فقرات، ورزشهای مخصوص و یا تغییر در سیستم روزمره زندگی باشد.کار دکتر کایروپراکتیک درمان علائم نمی باشد بلکه وظیفه آنها یافتن علت بیماری که همان جابجائی است و اصلاح آن می باشد.در مراحل اولیه درمان، ممکن است چندین جلسه درمانی پیاپی نیاز باشد و در صورت بهبود، تعداد این جلسات کاهش یافته و برای بیمار دراین مرحله برنامه حفظ و نگهداری سلامت در نظر گرفته می شود.نباید انتظار داشت که جابجائی مهره ها فقط در چند جلسه درمان شوند. برای اطمینان از اینکه ستون فقرات به حالت درست خود بازگشته و تمام مهره ها در جای مناسب خود قرار دارند و عظلات و تاندونها نیز بدرستی عمل می کند، بایستی دکتر کایروپراکتیک به تعداد جلسات کافی روی بیمار کار کند.در درمان کایروپراکتیک سه مرحله متفاوت موجود می باشد. مرحله اول فاز درمان فشرده می باشد. در این مرحله هدف دکتر کاهش استرس ناشی از تخریب در ستون فقرات و سیستم اعصاب می باشد. مرحله دوم، فاز دوباره سازی نام دارد که در این مرحله در یک خط قرار گیری تنظیم ستون فقرات انجام شده، اما هنوز باید ستون فقرات کنترل شده قوی تر شده و قادر باشد که مدت زمان طولانی تری در شرایط مناسب باقی بماند. مرحله سوم، فاز سلامت نام دارد. در این مرحله است که دیگر ستون فقرات به اندازه کافی قوی شده که قادر باشد در حالت میزان باقی بماند. این مرحله شبیه برنامه مرتب چک آب چشم هایتان توسط چشم پزشک یا چک آب دندانهایتان توسط دندانپزشک می باشد.

روش

برای انجام مانورهای کایروپرکتیک ممکن است فقط از دست درمانگر و یا از وسایلی استفاده شود. ممکن است در حین انجام حرکات توسط درمانگر، صداهایی در ستون مهره شنیده شود که به علت حرکت سطوح مفصلی و آزاد شدن حباب های گاز در مفاصل ستون مهره است. درست مانند وقتی که با فشار دادن به مفاصل انگشت از آنها صدا خارج میشود.مانورهای کایروپرکتیک معمولا دردناک نیست با این حال ممکن است بعد از بعضی حرکات آن، بیمار تا چند ساعت دردی موضعی در محل داشته باشد.ارگونامیک یک روش آموزش صحیح استفاده از بدن است و پزشک کایروپراکتیک به منظور جلوگیری از آسیب‌های احتمالی وارده از محیط کار و زندگی و یا ورزش توصیه‌های لازم را با در نظر گرفتن شرایط آن بیمار تجویز می‌نماید. بطور مثال: برنامه نویس کامپیوتر، دندانپزشک، آرایشگر، خانه دار و...

همانطور که گفته شده زمینه اصلی فعالیت کایروپراکتیک درمان کمردرد و دردهای گردنی است. با این حال بعضی مواقع ممکن است در درمان سردرد و بعضی دردهای مفاصل دیگر هم فعالیت کنند.پزشک کایروپراکتیک با بررسی تاریخچه بیماری و سپس لمس کردن ستون فقرات بدون حرکت و با حرکت و تعیین بی‌نظمی مفاصل و بافت‌‌های اطراف ناحیه آسیب دیده و پس از رویت نتایج آزمایشات کامل از جمله آزمایش‌های ارتوپدی، عصبی، کایروپراکتیکی و پرتونگاری لازم MRI – EMG (تست الکتریکی ماهیچه) و تراکم استخوان و ... به منشاء بیماری پی می‌برد و به معالجه آن می‌پردازد. البته باید متذکر شد که پزشک کایروپراکتیک هلستیکی عمل می‌کند، در واقع وضعیت کلی روحی و جسمی بیمار را نیز در نظر می‌گیرد.از دیدگاه یک پزشک کایروپراکتیک ستون فقرات به عنوان پایه و اساس سلامت شناخته شده است و علت اصلی بروز امراض و بیماریهای ناشی از ستون فقرات اختلال عملکرد نرمال سیستم عصبی ماهیچه‌ای و استخوانی بدن می‌باشد، سلامت و بهبودی بیمار به وسیله اجاستمنت صورت می‌پذیرد. اجاستمنت فقط توسط پزشک کایروپراکتر انجام می‌شود. در انجام اجاستمنت هنر استفاده از دستان بسیار مهم می‌باشد، چون مقدار فشار وارده، سرعت و محل فشار همگی باید اندازه‌گیری شود تا اجاستمنت بطور صحیح و دقیق انجام گیرد. مزایای اجاستمنت عبارتند از:

  • کاهش دردهای حاصل از انقباضات عضلانی
  • کاهش تورم و درد حاصل از آن
  • بهبود بخشیدن جریان خون در ناحیه آسیب دیده
  • بهبود بخشیدن در وضعیت حرکت مفاصل

گاهی اوقات درمانگر کایروپراکتیک از روش های فیزیوتراپی برای کاهش درد بیمار استفاده میکند. روش هایی مانند:

  • سرما و گرما
  • ماساژ
  • اولتراسوند
  • دیاترمی
  • تحریک الکتریکی عضلات
  • تحریک الکتریکی اعصاب
  • کشش
  • اشعه مادون قرمز

درمان کایروپراکتیک

هدف اصلی پزشک با داشتن تخصص ویژه ای در تنظیم و تطبیق مفاصل برطرف کردن مشکلات بیومکانیکی ستون فقرات و عوارض نورولوژی مربوط به آن می باشد.ورزش‌‌‌ها و نرمش‌‌‌های مخصوص، تغذیه مناسب و راهنمایی‌‌‌هایی که پزشک کایروپراکتیک ارائه می‌دهد می‌تواند در پیشگیری و بهبود هر یک از بیماری‌‌‌های زیر نقش عمده‌ای را دارا باشد، زیرا همه آن‌‌ها برای سلامتی سیستم‌‌‌های مختلف بدن انسان که در بهبودی بیمار مؤثر است، اهمیت خاصی را داراست.عمده بیماری‌‌‌های مربوط به کایروپراکتیک عبارتست ازناراحتی‌‌های ناشی از ستون فقرات خصوصاً کمر درد و درد‌‌‌های انتشاری در پا (سیاتیک)، گردن درد (سر درد) از عمده ترین بیماری‌‌‌هایی است که افراد در طول عمر به آن مبتلا می شوند.اختلالات مفصلی ستون فقرات، دیسک گردن و کمر، اسکولیوز، سیاتیک، میگرن‌‌‌های گردنی، درد‌‌‌های عضلانی گردن، پشت و کمر بیشترین فعالیت پزشکان کایروپراکتیک را تشکیل می‌دهند. ضمناً درمان کایروپراکتیک در پیشگیری و کمک به درمان انحرافات (اسکولیوز‌‌‌های) ستون فقرات می تواند نقش مهمی را ایفا کند.پزشکان کایروپراکتیک در درمان ناراحتی‌‌‌های زانو، شانه، آرنج، مچ دست و مچ پا و آرتروز نیز مهارت دارند و این‌گونه بیماری‌‌‌ها را نیز با موفقیت درمان می‌نمایند.

  • انحراف ستون فقرات: یا همان اسکولیوسیس بیماری ساختاری ستون فقرات است که شامل ۵-۴ درصد جامعه می‌شود. اسکولیوسیس سه نوع مختلف دارد:

• نوع اول در دوران شیر‌خوارگی که از تولد تا سه سالگی می‌باشد.

• نوع دوم مربوط به دوران کودکی که از سه سالگی می‌باشد.

• نوع سوم و رایج‌ترین نوع انحراف ستون فقرات، انحراف ساختار ادیوپاتیک می‌باشد که شامل۸۰% تمامی انحرافات ستون فقرات می‌باشد. معمولاًاین نوع انحراف در طوی سن رشد پیشرفت می‌کند و می‌تواند منجر به مشکلات زیادی در سنین بالاتر کردد.

انحراف ستون فقرات که ۳۰ درجه و یا بیشتر هستند، می‌توانند سالیانه ۵ درجه اضافه شوند که در نهایت منجر به کمردردهای زودرس ناشی از آرتروز، دیسک کمر و حتی تنگی کانال نخاعی در سنین بالاتر شوند، آن دسته از انحرافات که خصوصاً شامل قوز پشت می‌باشند می‌توانند تأثیرات بسیار منفی بر عملکرد قلب و ریه نیز داشته باشند.بهترین راه درمان انحراف ستون فقرات تشخیص به موقع آن می‌باشد. هرچه تشخیص در سن کمتر انجام شود کنترل و درمان آن با روش‌های غیر تهاجمی موفقیت‌آمیز خواهد بود. لذا توصیه می‌شود تمامی نوجوانان حراکثر ۱۰-۸ سالگی تحت معاینه اولیه قرار گیرند.درمان به روش کایروپراکتیک از روش‌های غیر تهاجمی محسوب می‌شودکه می‌تواند کمک مؤثری در منترل انحراف ستون فقرات خصوصاً در آن دسته از بیمارانی مه دارای قوز پشت نیز می‌باشند، باشد. دکتر کایروپراکتیک با استفاده از تکنیک‌های درمانی خاص در مطب و با ورزش مستمر در منزل و پیگیری متوالی تأثیر مطلوبی در درمان و پیشگیری اسکولیوسیس خواهد داشت.در درمان اسکولیوسیس به روش کایروپراکتیک تلاش می‌گردد تا حد‌امکان از کرست‌های طبی اسکولیوسیس استفاده نشود. با این وجود در برخی از اسکولیوسیس‌ها استفاده از این نوع کرست‌ها الزامی و بخشی از درمان محسوب می‌شوند.

علت بی‌نظمی یا خارج شدن مهره‌های ستون فقرات از وضعیت تعادل چیست؟جدا از عوامل مادرزادی مانند انحراف ستون فقرات (اسکولیوزها) و عوامل دیگری چون آسیب‌های ناشی از تصادفات، زمین خوردن، عدم توجه به نگهداری صحیح اندام‌ها در شرایط خاص (ارگونومی)، نشستن غیر صحیح، قوز کردن در حالت ایستاده، عدم فعالیت ورزشی مناسب، اشتباه برداشتن اجسام سبک یا سنگین از عمده‌ترین عوامل آسیب به ستون فقرات می‌باشند. در ضمن عوامل پاتولوژی یا متابولیسمی نیز می‌توانند باعث انحراف در ستون فقرات شده که منجر به اسکولیوسیس می‌شود.

  • بیماری دیسک و ناراحتی‌های ناشی از آن: ستون فقرات از ۲۴ مهره متحرک تشکیل شده است که بین مهره‌های هر یک، ۲۳ مهره کاملاً متحرک، ۲۳ دیسک کامل وجود دارد. عمل اصلی دیسک تنظیم فشار و کنترل استرس (فشارهای بیو مکانیکی) به ستون مهره‌ها می‌باشد. آسیب دیدن در این عضو مهم باعث نزدیک شدن فضای بین دو مهره می‌گردد. این امر باعث تحریک ریشه عصب محیطی می‌شود که نهایتاً منجر به بوجود آمدن اثرات بالینی، همچون سیاتیک، درد و بی‌حسی و ضعف عضلانی می‌شود. شایعترین علل پیدایش بیماری دیسک خشک شدن بخش خارجی دیسک است که این امر اصولاً به دلیل فرسودگی زود‌رس ناشی از اختلال حرکتی ستون فقرات ایجاد می‌شود. عوامل مؤثر در ناراحتی‌‌‌های ستون فقرات:

به غیر از عوامل مادرزادی و ادیوپاتیک مانند اسکولیوز ستون فقرات، پاتولوژی‌‌‌هائی چون سل، عواملی چون آسیب‌‌‌های بدنی که شامل تصادف، زمین خوردن، عدم توجه به نگهداری اندام به طرز صحیح هنگام بیداری و خواب، غلط برداشتن اجسام سبک یا سنگین، آسیب‌دیدگی‌‌‌های ورزشی یا شغلی، از عمده‌ترین عامل‌‌‌های آسیب ستون فقرات می‌باشد. این آسیب دیدگی‌‌‌ها در کشور‌‌‌های صنعتی به صورت اپیدمی درآمده و اثرات جبران‌ناپذیری روی جوامع در سطوح مختلف گذاشته است.با مقایسه روش‌‌‌های مختلف مانند پزشکی روز و کایروپراکتیک با فاصله زیاد هم از لحاظ زمان درمان و هم از لحاظ اقتصادی و مهمتر از همه، هم از لحاظ میدان بهبودی، موثرتر عمل کرده است.پزشک کایروپراکتیک در درمان این امراض و ناهنجاری‌‌‌ها از شیوه‌‌‌هایی مانند نرمش‌‌‌های کششی و حرکتی مخصوص به خود، تغذیه و راهنمایی‌‌‌های ارگونامیک که در زندگی هر فردی می‌تواند متفاوت باشد، استفاده می‌کند که در سرعت بخشیدن و ماندگارتر کردن بهبودی بیمار تأثیر به‌سزایی دارد.

طول درمان بستگی به چندین عامل دارد. از جمله سن، ژنتیک،جنسیت، حاد و یا مزمن بودن، وجود فشارهای روحی و جسمی، درصد آسیب دیدگی به بافت مورد نظر و شرایط کاری، که تمام این عوامل تعیین کننده زمان بهبودی و درمان هستند. به عنوان مثال: طول درمان در دو بیمار هم سن و مبتلا به دیسک یکسان که یکی از آنها دارای روح و روان آرام و مثبت گرا و دیگری منفی گرا و عصبی قطعاً یکسان نیست. در ضمن عواملی نظیر انجام کارهای سنگین و شرایط شغلی دشوار، سن بالا، کشیدن سیگار و یا سایر مشکلات پزشکی نیز می‌تواند در طول درمان اثر منفی داشته باشد.آغاز درمان کایروپراکتیک محدودیت سنی ندارد. زیرا بی‌نظمی‌های ستون فقرات در هر سنی امکانپذیر است. شایان به ذکر است که اکثریت بیمارانی که دچار اختلالات پیشرفته ستون فقرات می‌باشند، دارای سابقه دردهای طولانی مدت هستند که متأسفانه بیماری آنها به درستی تشخیص و درمان نشده است. در صورتی که اگر افراد در مراحل اولیه بیماری به پزشک کایروپراکتیک مراجعه نموده بودند، نه تنها در مدت کوتاه‌تری معالجه می‌شدند، بلکه از اختلالات پیشرفته ستون فقرات و مفاصل آنها نیز پیشگیری به عمل می‌‌آمد (پیشگیری بهتر از درمان است). اگر ناراحتی بیمار در رابطه با تخصص کایروپراکتیک باشد، این روش ارزانترین، بهترین و موثرترین راه درمان می‌باشد.

آرامش روحی در درمان کایروپراکتیک بسیار موثر است. وقتی شخصی از لحاظ روحی در فشار است، هورمونهایی در بدن او ترشح می‌شود که اثر منفی بر ناحیه آسیب دیده می‌گذارد و باعث طولانی‌تر شدن طول درمان می‌شود. به عنوان مثال: شخص مبتلا به میگرن یا دیسک کمر و ... در شرایط عصبی و بحرانی، باعث تشدید درد و طولانی شدن دوره درمان می‌شود.

  • بی نظمی مفاصل و دیسک کمر:از بین رفتن نظم و تعادل در یک واحد ستون فقرات منجر به آسیب دیدگی بافت نرم اطراف آن واحد عضلات گشته و با بوجود آمدن بی‌ثباتی ، اسپاسم (گرفتگی عضلات) بروز می‌کند و تغذیه ناحیه آسیب دیده که بوسیله جریان خون انجام می‌شود مختل می‌گردد. این در حالی است که دیسک بین مهره‌ها که در شرایط سالم از ۸۵% آب تشکیل شده است برای حفظ سلامتی و تغذیه سالم نیاز مبرم به حرکت بین دو مهره را دارد.هرگونه اختلال در حرکت بین دو مهره می‌تواند در دراز مدت منجر به خشکی و ضعف دیسک شود و این مسئله باعث پارگی قسمت خارجی آن شده و سپس محتوای مرکزی آن که ژلاتینی می‌باشد به خارج راه می‌یابد و به ریشه عصب و نخاع فشار وارد می‌کند و این امر یکی از دلایل بروز امراض مربوط به دیسک کمر و دردهای انتشاری ناشی از آن مثل بی‌حسی پا و ضعف عضلات و... می‌باشد.

قابل ذکر است قبل از این که دیسک آسیب‌دیده و سپس پاره شده به ریشه عصبی و نخاع فشار وارد کند، ممکن است بیمار هیچ دردی احساس نکند. بنابراین بهتر است با مراجعه به یک کایروپراکتر و چکاپ ستون فقرات پیشگیری از دیسک کمر و دردهای ناشی از آن به عمل آید.ممکن است یک نفر کمردرد نداشته باشد، اما دچار محدودیت های بین‌مهره‌ای باشد که در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند منجر به دیسک کمر پیشرفته شود. پس نتیجه می‌گیریم که در بعضی مواقع حتی در صورت عدم درد، بیماری می‌تواند وجود داشته باشد.

شایعترین کاری که در کایروپرکتیک انجام میشود درمان کمردرد و درد گردن با مانیپولاسیون (حرکت دادن) ستون مهره است. درمانگر های کایروپرکتیک عقیده دارند که علت بسیاری از دردهای ستون مهره نیمه دررفتگی در مفاصل آن است و بنابراین میتوان با انجام حرکاتی بر روی ستون مهره بیمار آن مفاصل را میزان کرده و یا جاندازی کرد.