نرمی غضروف کشکک زانو(کندرومالاسی): علت و درمان

نرمی غضروف کشکک زانو یا کندرومالاسی بیماری است که در آن غضروف پشت کشکک زانو نرم می شود و آسیب می بیند. این بیماری منجر به درد جلوی زانو، ورم و صدای سایش در حین حرکت دادن زانو می شود. این بیماری در جوانان و اغلب ورزشکار تاثیرگذار است. این بیماری عموما در بین نوجوانان و جوانان اتفاق می افتد و در بین زنان بیشتر شایع است. بیماری نرمی کشکک زانو عموما با سندروم زانوی دونده اشتباه گرفته می شود. برای درمان نرمی غضروف کشکک زانو می توان از فیزیوتراپی و حرکات و تمرینات ورزش زانو درد استفاده نمود.

آناتومی

به منظور درک کامل بیماری کندرومالاسی یا نرمی غضروف کشکک زانو، باید در ابتدا بدانیم که کشکک زانو چگونه کار می کند. کشکک زانو استخوان کوچکی است که در داخل عضلات جلوی ران قرار دارد. استخوان کشکک زانو در شیار مخصوصی ( شیار کشکک) در جلوی استخوان ران قرار گرفته است که در آنحا با حرکت پا به بالا و پایین حرکت می کند. کشکک زانو با ضخیم ترین غضروف در کل بدن پوشانده می شود که تضمین می کند کشکک به راحتی روی استخوان های زانو بلغزد و  به عنوان ضربه گیر عمل می کند.

علائم

untitled

شایع ترین علائم نرمی کشکک زانو از قرار زیر است:

  • درد در قسمت جلو زانو: این درد جلو زانو در عوض اینکه ناگهانی و شدید باشد، خفیف و مستمر است. درد جلوی زانو بیماری خاصی نیست اما می‌تواند باعث ایجاد درد و ناراحتی در اطراف و جلوی زانو شود. علائم درد جلوی زانو می‌تواند از بیماری‌های دیگری نشات گرفته باشدکه لزوماً مربوط به زانو هم نیستند.
  • احساس درد در حین رفت و آمد در پله ها: در بیماری کندرومالاسی کشک زانو این درد در حین پایین رفتن از پله ها نسبت به بالارفتن از پله ها شدید تر است
  • احساس درد پس از استراحت طولانی: وقتی برای اولین بار از رختخواب بلند می شود یا وقتی برای مدتی طولانی نشسته باشید
  • احساس سایش: احساس ساییدگی کشک زانو در حین حرکت دادن زانو
  • ورم خفیف: معمولا دور استخوان کشکک زانو
  • التهاب: با فشار وارد شدن بر کاسه زانو

علت

نرمی غضروف کشکک زانو زمانی اتفاق می افتد که کاسه زانو به جای اینکه روی استخوان ها بلغزد، مجاور استخوان ها سائیده می شود. این مساله باعث ایجاد پارگی های کوچک در غضروف می شود که ملتهب شده و درد ایجاد می کنند. علت نرمی کشکک زانو از قرار زیر هستند:

  • عدم تعادل عضلانی: یکی از علت نرمی غضروف زانو میتوان گفت که ترکیبی از سفتی عضلانی در عضلات چهار سر و ساختارهای دیگر مثل رتیناکولوم در خارج از زانو و ضعف عضلانی در داخل زانو می تواند وضعیت کاسه زانو در شیار کشکک را تحت تاثیر قرار می دهد. کاسه زانو در عوض اینکه به راحتی در مرکز شیار به بالا و پایین بلغزذ، به کناره کشیده می شود و باعث ساییدگی کشکک زانو ، نرمی غضروف زانو و در نهایت آسیب دیدگی غضروف کشکک زانو و بیماری نرمی غضرفو زانو می شود. به این مشکل همچنین اختلال در مسیر حرکت کشکک نیز گفته می شود. خوشبختانه با انجام حرکات ورزشی مناسب می توان اقدام به درمان نرمی غضروف زانو نمود.
  • انطباق ضعیف کاسه زانو: وقتی کشکک در جای مناسبی قرار نداشته باشد یا خیلی بالا و یا خیلی پایین باشد. بعضی از افراد با این مشکل به دنیا آمده اند، اما تا زمان نوجوانی علائم مشخص نمی شود.
  • استفاده بیش از حد از زانو: هر کاری که باعث وارد شدن فشار زیاد به زانو می شود ( برای مثال دویدن، پریدن، پیچ خوردن) می تواند احنمال ابتلا به نرمی کشکک زانو یا کندرومالاسی را افزایش دهد.
  • صافی پا: این مشکل باعث تغییر در نحوه توزیع نیروها در زانو می شود و غضروف را بیشتر در معرض آسیب دیدگی و نرمی غضروف کشکک زانو قرار می دهد.

تشخیص

5846

پزشک معممولا با توضیح علائم نرمی غضروف زانو توسط شما یا با انجام چند آزمایش ساده (بررسی حرکت زانو و فشار وارد کردن بر آن) نرمی غضروف کشکک زانو را تشخیص می دهد.  تصاویر اشعه ایکس معمولا کندرومالاسی را نشان نمی دهند، اگر چه نمای افق این تصاویر که از کناره ساق پا گرفته می شود را می توان برای مشاهده پشت کاسه زانو مورد استفاده قرار داد. اسکن ام آر ای نیز گاهی اوقات برای تایید تشخیص زانو درد ناشی از نرمی کشکک زانو بکار می رود.

درمان

برای درمان نرمی کشکک زانو، اولین کار تشخیص علت  کندرومالاسی می باشد، بنابراین پزشک شما را به یک فیزیوتراپیست ارجاع می دهد تا عضلات پای شما را با دقت بیشتری معاینه کند. روش های درمان نرمی کشک زانو از قرار زیر است:

دارو

پزشک برای کنترل درد داروهای زیر را تجویز می کند:

داروهای غیزتجویزی بازاری مثل ایبوپروفن یا استامینوفن

داروهای مسکن موضعی پمادها یا مشمع های ضد درد که روی پوست قرار داده می شوند تا باعث تسکین درد بافت نرم شوند

داروهای مسکن تجویزی

استراحت و کمپرس

استراحت، کمپرس یخ، فشارموضعی و بالا بردن اندام به کاهش علائم کندرومالاسی کمک می کند.زانوی شما برای التیام به علت نرمی غضروف زانو به زمان نیاز دارد. از فعالیت هایی که باعث وارد شدن فشار زیاد بر زانو و تشدید علائم نرمی کشکک زانو می شوند خودداری کنید.فعالیت هایی که علت زانو درد می شوند را انجام ندهید. این فعالیت ها شامل دویدن، پریدن و وزنه برداری با استفاده از عضلات پا می شود. در صورتی که پیاده روی نرمال باعث آسیب وارد شدن به شما می شود، قدم های خود را کوتاه کنید.تا زمانی که پزشک اجازه نداده، به سراغ ورزش نروید

فشار موضعی باعث جلوگیری از ورم ناشی از نرمی غضروف کشکک زانو می شود. پزشک یک بانداژ فشاری لاستیکی را دور زانوی شما قرار می دهد. مواظب باشید بانداژ را خیلی سفت نبندید. پس از درمان، به یک آستین زانوی پلاستیکی  و یا زانو بند طبی نیاز دارید به طوری که ناحیه کاسه زانو بریده باشد تا به محافظت از مفصل زانو کمک شود.

بالا بردن اندام نیز باعث کاهش ورم می شود. زانوی خود را تا حد امکان بالاتر از قلب خود قرار دهید روزی چهار بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی استخوان کشکک زانو و یا ناحیه درد یخ یا کمپرس یخ قرار دهید و این کار برای چندین روز پس از آسیب دیدگی انجام دهید. یخ را مستقمیا روی پوست خود قرار ندهید زیرا باعث سوختگی می شود، بهتر است یخ را در یک حوله بپیچید.

حرکات و تمرینات ورزشی

یک برنامه توانبخشی کامل مخصوص زانو با حرکات ورزشی مخصوص برای شما ارائه می شود. این حرکات ورزشی عموما باعث افزایش استحکام عضله پهن داخلی در داخل زانو یا کشیده شدن عضله چهارسر جانبی در خارج از زانو و بهبود علایم نرمی کشکک زانو می شود. ماساژ ورزشی با انقباض ساختارهای جانبی زانو به درمان کندرومالاسی کمک می کند. دویدن را محدود کنید و در عوض به شنا یا دوچرخه سواری بپردازید. در صورتی که می خواهید بدوید، مطمئن شوید که کفش های مناسب با کفی های مطلوبی را پوشیده اید و از دویدن بر روی سطوح سفت مثل سطوح بتنی پرهیز کنید.

لیزر پر توان

برای کاهش درد و ناراحتی بسیاری از بیماریهای تخریبی مثل نرمی کشکک زانو می توان از لیزردرمانی استفاده کرد. گفته می شود که با استفاده از این روش درمانی، درمان کندرومالاسی در سطح سلولی ایجاد می شود و با افزایش جریان خون در ناحیه آسیب دیده باعث تسکین زانو درد می شود. همچنین نشان داده است که لیزر درمانی  باعث افزایش سطوح  اندروفین و سرتونین در بدن و کاهش قابل توجه درد می شود. از لیزر کم فشار برای افزایش جریان خون در ناحیه زانو و تقویت رشد مجدد غضروف در پشت کاسه زانو استفاده می شود.

در تمامی بیماری های تخریبی از جمله کندرومالاسی، نوعی آسیب دیدگی عصبی یا سلولی وجود دارد. با استفاده از این روش درمانی غیرتهاجمی، بیماران کاهش درد و افزایش دامنه حرکت را بدون نیاز به جراحی شدید و درمان با دارو که عوارض جانبی ناخواسته ای دارد، تجربه می کنند. لیزر درمانی کم فشار علاوه بر نرمی کشکک زانو، برای درمان اختلالات تخریبی مثل پوکی استخوان، رادیکولوپاتی، دیسکوژنیک و... مورد استفاده قرار می گیرد.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی بر استحکام عضلات چهارسررانی، همسترینگ ها و عضلات نزدیک کننده تمرکز دارد و عضلات نزدیک کننده باعث بهبود استحکام و تعادل عضلانی می شوند. تعادل عضلانی به جلوگیری از هم تراز نبودن زانو و بروز علائم کندرومالاسی کمک می کند. ورزش های غیراستقامتی عموما مثل شنا یا دوچرخه ثابت به منظور کاهش علائم نرمی غضروف کشکک زانو تجویز می شود. علاوه بر این، ورزشی های ایزومتریک که شامل سفت کردن و شل کردن عضلات می شود برای حفظ جرم عضله مورد استفاده قرار می گیرند.

زانو بندطبی و کفی

بستن نوار در زیر کاسه زانو باعث رفع فشار از مفصل و کاهش شدید زانو درد ناشی از کندرومالاسی  می شود. این نوارها به آسانی قابل استفاده هستند و کارایی زیادی دارند. همچنین بستن چسب به رفع فشار از کاسه زانو کمک می کند. بستن چسب مخصوصا برای ورزشکاران مفید هستند. فیزیوتراپیست نحوه انجام این کار را آموزش می دهد. کفی های کفش که همچنین ارتز نامیده می شود به اصلاح پای صاف و کاهش فشار بر روی کاسه زانو و درمان نرمی کشکک زانو کمک می کند.

برای درمان نرمی غضروف کشکک زانو روش‌های درمانی دیگری مانند شاک‌ویو تراپی، تزریق پی آر پی و ... نیز استفاده می‌شود.

جلوگیری

 به منظور کاهش احتمال ابتلا به نرمی غضروف کشکک زانو یا کندرومالاسی، مراحل زیر را انجام دهید:

  • وزن مناسبی را داشته باشد تا فشار کمتری بر زانوهای شما وارد شود
  • قبل از ورزش کردن یا انجام فعالیت فیزیکی به خوبی بدن خود را گرم کنید
  • با انجام حرکات ورزشی مخصوص تقویت عضلات چهار سر ران، عضله ساق پا و عضلات همسترینگ استحکام بدن خود را افزایش دهید
  • برای ورزش کردن از کفش مناسب استفاده کنید. برای کمک به اصلاح عدم انطباق کشکک زانو به ارتز و پد زانو نیاز پیدا خواهید کرد.
  • به آهستگی فعالیت های  خود را افزایش دهید تا از وارد شدن فشار بر زانو جلوگیری کنید
  • برای هر ورزش از شیوه و تکنیک مناسب استفاده کنید

علاوه بر موارد بالا می توان با جلوگیری از علت های بوجود آمدن کندرومالاسی مانند جابه جایی کشک زانو، دررفتگی زانو، لقی و شکستگی کشکک زانو و... از بیماری نرمی کشکک زانو پیشگیری کرد.

درمان نرمی کشکک زانو معمولا با روش های بدون جراحی مانند ورزش، فیزیوتراپی، زانو بند طبی، درمان گیاهی و طب سنتی (به منظور کاهش درد) و... انجام می شود و تنها برای تعداد محدودی از بیماران که به روش های درمان بدون جراحی پاسخ نداده اند جراحی تجویز می شود. در صورت بروز علائم نرمی غضروف زانو ذکر شد در زانو بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا بهترین درمان قطعی نرمی غضروف کشکک زانو را برایتان تجویز کند.