علت خواب رفتن،گزگز،بی حسی و مور مور شدن انگشتان دست و درمان آن

گزگز یا مور مور شدن دست و پا سوزش دست و پا نشان دهنده، نبودن احساس یا حواس در دستان یا انگشتان شما است. اغلب، گزگز پا و دست همراه با علائم دیگر از قبیل سوزن سوزن شدن پا و دست، کرختی یا سوزش کف دست است. بازو، دست یا انگشتان ضعیف یا بدترکیب می شود.گزگز و خواب رفتن دست در راستای یک عصب اتفاق می افتد یا در هر دو دست در یک الگوی منقارن وجود می آید.

علت

گزگز دست و پا علامت تنوع گسترده ای از بیماری ها یا اختلالات است که یا جریان خون را محدود می کنند یا به عصب ها آسیب وارد می کنند. خواب رفتن انگشتان دست بطور موقت می تواند ناشی از هر فعالیتی  مثل فعالیت های حرکتی ظریف (نقاشی کردن)، حرکت مکرر و اشتباه خوابیدن بر روی یک دست باشد که باعث ایجاد فشار زیاد بر یک یا چند عصب می شود. بی حسی دست و یا گزگز مچ دست یا کف دست همچنین ناشی از بیماری های مثل سندروم تونل کارپال، بیماری تخریب دیسک  در ستون فقرات گردن و اسپرز استخوان است که باعث فشرده شدن یک عصب خاص می شود. پارگی دیسک گردن موجب بروز درد در گردن، انتشار درد به بازو، درد شانه، گزگز و بی‌حسی بازو و دست می‌شود و به همین خاطر باید برای درمان دیسک گردن اقدام شود. گزگز مچ و کف دست می تواند شامل بی حسی  دست یا کرختی انگشتان هم شود. بی حسی انگشت کوچک و انگشت حلقه در پشت و کف دست می تواند ناشی از گیر افتادن یا فشرده شدن عصب زند زیرین در بازو باشد که  احتمالا به دلیل مشکلات مفصل آرنج است با این حال، عصب زند زبرین همچنین در ناحیه شانه، استخوان ترقوه یا مچ دست نیز فشرده می شود. گزگز و مورمور شدن دست در ناحیه انگشت شست، سبابه و نیمی از انگشت حلقه تا حدود زیادی  به دلیل مشکلات عصب میانی است و با سندرم تونل کارپ بوجود می آید.

علائم

سندروم تونل کارپال معمولاً به تدریج ایجاد می‌شود و علائمی همچون احساس سوزش کف پا، خارش، مور مور شدن یا گزگز دست، بی حسی انگشتان دست یا کف دست دارد. گاهی اوقات این علائم در شب بیشتر احساس می‌شود و اشخاص با بروز علائم در خواب، بیدار می‌شوند. بسیاری از افراد احساس می‌کنند که لازم است برای خلاص شدن از این علائم دست‌های خود را تکان بدهند.

یک سری  از علائم بیماران دارای دیسک گردن  شامل علائم ناشی از فشار بر روی ریشه‌های عصبی و  علایم بسیار خطرناکتر و جدی تر  فشار بر روی نخاع است. در دیسک گردن علائم فشار بر روی ریشه‌های عصبی گردن  شامل انتشار یابنده از گردن و سمت شانه به سمت بازوها و سپس آرنج و خواب رفتگی و مورمور و سوزن سوزن شدن دست ها می باشد.

علائم گزگز دست و پا و خواب رفتن دست از قرار زیر است:

  • احساس سوزش کف دست
  • سرد شدن دست ها یا انگشت ها
  • احساس درد در دست، انگشت یا بازو
  • افزایش کرختی و بی حسی دست در حین تایپ کردن یا نوشتن
  • احساس خارش
  • گرفتگی عضلانی
  • گردن درد
  • احساس سوزن سوزن شدن دست
  • جوش زدن
  • حساسیت لمسی
  • انقباض

علائم همراه با گزگز

درد منتشر بدن: این درد در سراسر بدن حس می‌شود، اما گاهی در ناحیه‌های مشخصی مانند کمر یا گردن شدت بیشتری می‌یابد. این درد معمولاً مداوم است، اگرچه گاهی اوقات شدیدتر یا ملایم‌تر می‌شود. درد فیبرومیالژیا از نوع سوزشی، خنجری، تیر کشنده و تیز و گاهی به صورت خواب رفتن و گزگز دست و بی حسی شست پا است.

درمان

در ادامه راه و روش های درمان گزگز پا ، درمان بی حسی، مورمور، سوزن سوزن شدن و خواب رفتن دست و پا  دست آورده شده است.

SONY DSC

دارو و تزریق

در موارد خاص، داروهای متعددی می توانند باعث تسکین درد، التهاب و خواب رفتن دست ناشی از سندروم تونل کارپال شوند. داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی مثل آسپرین، ایبوپروفن و داروهای مسکن غیزتجویزی دیگر باعث تسکین علائم به علت گزگز دست و پا به صورت کوتاه مدت یا علائم ناشی از فعالیت سنگین می شوند. داروهای ادرار آور باعث کاهش التهاب می شوند. کورتیکواستروئیدها یا داروی لیدوکائین به منظور کاهش فشار بر روی عصب میانی و تسکین فوری و موقتی علائم خفیف تا متوسط به صورت مستقیم تزریق می شوند یا به صورت خوراکی مورد استفاده قرار می گیرند. (توجه: افراد مبتلا به دیابت یا افرادی که در معرض ابتلا به دیابت هستند باید به این مساله توجه داشته باشند که استفاده طولانی مدت از داروهای کورتیکواستروئید باعث ایجاد مشکل در تنظیم سطوح انسولین می شود. داروهای کورتیکواستروئید نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند). علاوه بر این، برخی از مطالعات نشان می دهند که مکمل های ویتامین B6 (پیریدوکسین) باعث تسکین علائمی چون  بی حسی و گزگز دست و درمان درد مچ دست می شوند.

پزشک یک داروی کورتیکواستروئید مثل کورتیزون را برای کاهش درد و گزگز و سوزن سوزن شدن دست تزریق می کند. داروهای کورتیکواستروئید باعث کاهش التهاب و ورم می شوند و در نتیجه فشار بر روی عصب میانی کاهش پیدا می کنند. در درمان گزگز و مور مور شدن دست، داروهای کورتیکواستروئید خوراکی کارایی و تاثیرگذاری داروهای کورتیکواستروئید تزریقی را ندارند.

 4846

مچ بند

مچ بند طبی آتل دار مچ دست شما را در حین خواب بی حرکت نگه می دارد و باعث تسکین گزگز دست و پا و خواب رفتن انگشتان دست می شود. مور مور، گزگز، خواب رفتن دست در حاملگی، مچ بد طبی آتل دار در شب انتخاب خوبی است. مچ بندهای آتل دار در دو نوع سفت و نرم در بازار موجود هستند، اما مچ بندهای آتل دار نرم را بهتر می توانید پیدا کنید. اغلب این مچ بندها کارایی مشابهی دارند، اما با قیمت های متنوعی به بازار عرضه شده اند.مچ بندی را برای خود انتخاب کنید که مخصوصا برای بیماری و علت گزگز مچ دست شما طراحی شده است، زیرا بستن و سفت کردن این مچ بند به شکل صحیح  و با توجه به وضعیت شما راحت تر است. مچ بندهای چندکاربرده از فابریک انعطاف پذیر ساخته شده اند و قسمت داخلی سفتی دارند.

فیزیوتراپی

بسته به علت خواب رفتن دست و پا  و کرختی دست های شما، برنامه فیزیوتراپی شامل موارد زیر می شود:

  • آموزش تغییر وضعیت مچ دست (خودداری از خم کردن مچ در یک وضعیت برای مدتی طولانی به منظور جلوگیری از خواب رفتن دست)
  • وضعیت صحیح گردن و قسمت بالای کمر (خودداری از قرار گرفتن سر جلوتر از بدن یا خمیده خمیده راه رفتن به منظور جلوگیری از گزگز دست، مورمور شدن و سوزن سوزن شدن دست)
  • استفاده ایمن از ابزارها و لوازم تیز در صورتی که تغییر حواس مانند بی حسی دست یکی از علائم این مشکل باشد
  • انجام حرکات کششی در طول کار یا فعالیت های روزمره

حرکات ورزشی به منظور افزایش استحکام عضلات دست، انگشتان و ساعد و در بعضی از موارد بالاتند و عضلات پشت

  • حرکات کششی به منظور بهبود انعطاف پذیری مچ،دست و انگشتان
  • استفاده از گرمادرمانی/ سرمادرمانی برای تسکین درد و سوزش دست
  • استفاده از مچ بند آتل دار شبانه برای کاهش ناراحتی در شب وو در صبح هنگام بیدار شدن از خواب

تمرینات ورزشی

حرکات کششی و استقامتی برای بیمارانی که علائم خواب رفتن دست و گزگز مچ دست آنها تا حدودی کاهش پیدا کرده است، برای درمان مور مور شدن دست و پا موثر است. این حرکات ورزشی باید تحت نظارت فیزیوتراپیست که در زمینه استفاده از حرکات ورزشی برای درمان آسیب های فیزیکی تخصص دارد یا متخصص درمانی که در زمینه معاینه افراد دارای مشکلات جسمانی و کمک به آنها به منظور بهبود وضعیت سلامتی و رفاهی آنها تخصص دارد، صورت بگیرد.

974

کشش نیایش گرانه

  1. دو کف دست خود را در جلوی سینه  و دقیقا در زیر چانه خود قرار دهید
  2. به آرامی دست های خود را به سمت خط کمر پایین بیاورید و دست های خود را نزدیک شکم قرار دهید و کف دست خود را به هم بچسبانید تا زمانی که در زیر ساعد خود یک کشیدگی ملایم تا متوسط را احساس کنید
  3. حداقل به مدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. این حرکت را دو تا چهار بار انجام دهید.

untitled9517

کشش عضلات خم کننده دست

  1. بازو خود را  در جلوی خود بکشید و کف دست خود را بالا بیاورید.
  2. مچ دست خود را خم کنید و دست خود را به سمت زمین قرار دهید.
  3. با دست دیگر خود، به آرامی مچ دست خود را کمی بیشتر خم کنید تا کشش خفیف تا متوسطی را در ساعد خود احساس کنید. این حرکت به کاهش علائم از جمله خواب رفتن دست و مور مور، سوزن سوزن شدن دست و مچ دست کمک می کند.
  4. حداقل به مدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. این حرکت را ۲ تا ۴ بار تکرار کنید.

974

کشش عضلات صاف کننده دست

  1. بازوی خود را در جلوی خود بکشید و کف دست را به سمت پایین بگیرید.
  2. مچ دست خود را خم کنید و دست خود را به سمت زمین قرار دهید
  3. با دست دیگر خود، به آرامی مچ دست خود را کمی بیشتر خم کنید تا کشش خفیف تا متوسطی را در ساعد خود احساس کنید.
  4. حداقل به مدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در این وضعیت باقی بمانید. این حرکت را ۲ تا ۴ بار تکرار کنید.

پیشگیری

در ادامه روش های موثری برای کاهش فشار بر روی دست و مچ به منظور جلوگیری از گزگز و خواب رفتن دست ارائه شده است:

  • از نیروی کمتری استفاده کنید: بسیاری از افراد در حین انجام کارها  بیش از حد نیاز از دست های خود استفاده می کنند. دست و  مچ دست خود را شل کنید تا از خستگی و کشیدگی عضلانی خودداری کنید
  • زمان استراحت های زیادی به خود بدهید: در حین انجام کارهای تکراری، با انجام حرکات کششی هر چند دقیقه یک بار به دست های خود استراحت دهید
  • وضعیت خنثی مچ دست: با قرار دادن مچ دست در وضعیت خنثی یا به صورت صاف، از خم کردن مچ دست که یکی از عوامل بروز مورمور شدن و گزگز دست است، خودداری کنید
  • بهبود طرز نشستن و ایستادن: مطمئن شوید طرز نشستن و ایستادن شما برای کاری که انجام می دهید مناسب است. هم تراز بودن بالاتنه، گردن و شانه مانع از کشیدگی بیش از حد و وضعیت نامناسب مچ دست و دست ها می شود.
  • دست های خود را گرم نگه دارید: در صورتی که در محیط های سرد کار می کنید، بیشتر دچار سفتی و درد در ناحیه دست خود می شود. اگر دما را نمی توانید کنترل کنید، برای گرم نگه داشتن دست و مچ دست خود حتما دستکش بپوشید.
  • حفظ سلامتی: توجه به وضعیت سلامتی گامی مهم  برای جلوگیری از گزگز و خواب رفتن دست. داشتن وزن مناسب و تناسب اندام به شما در کنترل بیماری هایی که در بروز سندرم تونل کارپال نقش دارند کمک می کند.

خواب رفتن دست وضعیتی است که تقریبا هر کسی آن را تجربه کرده است، اغلب این موارد با تغییر وضعیت بهبود می یابند ولی در صورتی که خواب رفتن و گزگز دست بصورت مکرر تکرار شود و یا همراه با علائمی چون سوزش، کرختی، بی حسی و سوزن سوزن شدن دست و یا مچ دست باشد بررای تشخیص علت خواب رفتن دست و پا باید به پزشک مراجعه کنید. گاهی این حالت فقط در یک قسمت از دست  برای مثال گزگز مچ دست و یا خواب رفتن سرانگشتان می باشد. اگر با بی حسی و مور مور شدن دست در حاملگی مواجهه هستید این مطلب را با پزشک خود مطرح کنید.