کمر درد حاد (شدید) و مزمن: علت و درمان آن با طب فیزیکی

کمر درد عارضه‌ای بسیار متداول است که در حدود ۸۰% از افراد پس از گذراندن سن بلوغ در مقطعی از زندگی دچار آن می‌شوند. روزانه بسیاری از کارمندان و کارگران سراسر جهان به دلیل ابتلا به درد کمر از انجام وظایف شغلی خود بازمی‌مانند و برای التیام این درد چند روزی مرخصی می‌گیرند. میزان شیوع کمر درد بین مردان و زنان یکسان است و شدت آن در بازه‌ای از یک درد خفیف مداوم تا احساس درد شدید و ناگهانی ناتوان کننده و غیرقابل تحمل متغیر است. درد گاهی به یک‌باره در نتیجه رخ دادن یک سانحه یا بلند کردن جسمی سنگین آغاز می‌شود و گاهی به مرور زمان و در پیامد تغییرات مرتبط با سن در ستون فقرات بروز می‌یابد. سبک زندگی بی‌تحرک نیز زمینه ابتلا به درد کمر را فراهم می‌کند، به ویژه زمانی که پس از عدم فعالیت و یا در نهایت اندکی نرمش کردن در طول یک هفته، فعالیتی سنگین و طاقت‌فرسا در پایان هفته  انجام شود. کمر درد یک درد شایع است که در تمام سنین دیده می‌شود. درد در کمر معمولاً به لامباگو معروف است. این عارضه، احساس درد و ناراحتی است که در ناحیه پایین کمر رخ می‌دهد. این درد ممکن است حاد (ناگهانی و شدید) یا مزمن باشد که بیش از سه ماه ادامه دارد. بیشتر مردم در مقاطعی از زندگی خود به درد پایین کمر مبتلا شده‌اند. این درد در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد اما معمولاً در سنین جوانی و به خصوص در افرادی که کارهای فیزیکی سنگین انجام می‌دهند بیش از سایر سنین دیده می‌شود. در بیشتر موارد این درد پس از چند هفته از بین می‌رود اما در برخی موارد هم ممکن است درد پایین کمر برای مدت طولانی باقی بماند.

کمر درد شدید و مزمن

اکثر موارد درمان کمر درد شدید و کوتاه مدت‌اند و بیش از چند روز تا چند هفته بیمار را درگیر نمی‌کنند. این درد معمولاً به خودی خود و با رعایت اصول مراقبت فردی برطرف می‌شود و باعث هیچ‌گونه نقص عملکردی نمی‌شود. ماهیت عمده‌ی انواع کمر درد شدید مکانیکی است، به این معنا که اختلالی در شیوه کارکرد هماهنگ و حرکت اجزاء کمر و پشت بدن (ستون فقرات، عضله، دیسک‌های بین مهره‌ای و اعصاب) به وجود می‌آید. کمر درد مزمن دردی است که ۱۲ هفته یا بیشتر، حتی پس از درمان کمر درد آسیب اولیه یا علت اصلی بروز درد، ادامه داشته باشد. در حدود ۲۰ درصد از مبتلایان به درد کمر حاد ظرف یک سال دچار درد مزمن با علائم پایدار می‌شوند. درد مزمن در برخی موارد با موفقیت درمان می‌شود، اما درد در باقی موارد به رغم دارو درمانی کمردرد و جراحی تسکین نمی‌یابد. البته بعضی مواقع ممکن است کمردرد عصبی نیز در افراد رخ دهد.

آناتومی

کمر، محل بروز اکثر موارد کمر درد و درد پشت بدن، از پنج مهره (موسوم به مهره‌های L1-L5) در ناحیه کمری تشکیل می‌شود که بخش اعظم وزن بالاتنه را حمل می‌کنند. فضاهای بین مهره‌ها توسط بالشتک مانندهای نرم و گردی به نام دیسک کمر حفظ می‌شود که در سراسر ستون فقرات مانند یک ضربه‌گیر از استخوان‌ها هنگام حرکت بدن محافظت می‌کنند. نوارهای بافتی یا همان رباط‌ها (لیگامان‌ها) مهره‌ها را در جای خود نگه می‌دارند و تاندون‌ها عضله‌ها را به ستون فقرات متصل می‌کنند. سی و یک جفت عصب در نخاع ریشه دارند که حرکات بدن را کنترل می‌کنند و سیگنال‌ها را از بدن به مغز می‌فرستند.

علت و دلایل

اکثریت قریب به اتفاق دردهای کمر ماهیتی مکانیکی دارد. در بسیاری از موارد درد کمر همراه با اسپوندیلوز است؛ اسپوندیلوز تخریب و تحلیل کلی ستون فقرات مرتبط با فرسایشی طبیعی است که در مفصل‌ها، دیسک‌ها و استخوان‌های ستون فقرات همگام با افزایش سن رخ می‌دهد. در زیر به بعضی از نمونه‌های دلایل مکانیکی کمر درد اشاره می‌کنیم:

  • رگ به رگ شدن و ضرب دیدن عامل اکثر کمر دردهای حاد و ناگهانی است.
  • فرسایش دیسک بین مهره‌ای یکی از متداول‌ترین دلایل مکانیکی کمر درد است و معمولاً زمانی بروز می‌یابد که دیسک‌های کمر در پی‌آمد بالا رفتن سن دچار نقص شوند و حالت یکپارچگی و همواری خود را از دست بدهند.
  • فتق یا پارگی دیسک هنگامی رخ می‌دهد که دیسک‌های بین مهره‌ای به هم فشرده شوند و به سمت بیرون برجستگی (فتق) پیدا کننند یا پاره شوند و به کمر درد دامن بزنند.
  • رادیکولوپاتی عارضه‌ای است که در نتیجه فشردگی، التهاب و یا آسیب ریشه عصب نخاعی به وجود می‌آید.
  • عصب سیاتیک گونه‌ای از رادیکولوپاتی است که از تحت فشار قرار گرفتن عصب یا رگ سیاتیک ناشی می‌شود؛ سیاتیک طولانی‌ترین عصبی است که از باسن‌ها می‌گذرد و رو به پایین تا پاها امتداد دارد. برای درمان درد سیاتیک کمر روشهای متعددی وجود دارد که با توه به شرایط بیمار پزشک بهترین درمان را انجام می‌دهد.
  • اسپوندیلولیزیس (لقی مهره کمری) عارضه‌ای است که در آن مهره پایین ستون فقرات (کمری) از جای خود به بیرون می‌لغزد و به اعصاب موجود در ستون فقرات فشار می‌آورد.
  • وارد شدن ضربه هنگام ورزش کردن، تصادف خودردو یا سقوط و زمین خوردن به تاندون‌ها، رباط‌ها یا عضله آسیب می‌زند و در نتیجه منجر به کمر درد می‌شود.
  • تنگی مجرای نخاع (استنوسیس نخاعی) باریک شدن ستون فقرات و در نتیجه فشار آمدن به نخاع و اعصاب است که می‌تواند باعث درد یا کرختی هنگام راه رفتن شود و به مرور زمان ضعف پا و بی‌حسی را به دنبال داشته باشد.
  • بی‌قاعدگی‌های اسکلتی شامل اسکولیوز (انحراف جانبی ستون فقرات که معمولاً پیش از میان‌سالی باعث درد نمی‌شود.)، لوردوز (زیاد شدن غیرطبیعی گودی کمر) و دیگر نابه‌هنجاری‌های مادرزادی ستون فقرات می‌شود.

کمر درد به ندرت از عارضه‌های نهفته‌ی جدی نشأت می‌گیرد، اما این عارضه‌های اصلی در صورت بروز یافتن باید به سرعت درمان شوند. وجود تومور، عفونت، سندرم کودا اکوینا (سندرم دم اسب یا انتهای نخاع)، آنوریسم آئورت شکمی و سنگ کلیه از این دسته بیماری‌ها به شمار می‌روند. ضمناً بیماری‌های التهابی مفاصل، پوکی استخوان و فیبرومیالژیا از دیگر عارضه‌های نهانی زیربنایی هستند که فرد را مستعد ابتلا به کمر درد می‌سازند. گذشته از بیماری‌های زیربنایی، عوامل خطر مشخص دیگری احتمال بروز کمر درد را افزایش می‌دهند که بعضی از آنها عبارت‌اند از:

  • سن: نخستین حمله کمر درد معمولاً بین سنین ۳۰ تا ۵۰ سالگی رخ می‌دهد و با افزایش سن تشدید می‌شود.
  • تناسب اندام: درد کمر در میان افرادی که اندام متناسبی ندارند شیوع بیشتری دارد.
  • بارداری: معمولاً با درد در کمر همراه است، چون در نتیجه بارداری لگن تغییر می‌کند و بار اضافی به بدن تحمیل می‌شود. تقریباً تمام علائم کمر درد پس از زایمان برطرف می‌شوند.
  • اضافه وزن: داشتن اضافه وزن، چاقی یا افزایش سریع و قابل توجه وزن به پشت بدن فشار می‌آورد و منجر به کمر درد می‌شود.
  • ژنتیک: شماری از دلایل کمر درد مؤلفه‌ای ارثی یا ژنتیکی دارند، یکی از این بیماری‌ها اسپوندیلیت انکیلوزان است که گونه‌ای از آرتروز است که در آن مفصل‌های ستون فقرات به یکدیگر متصل می‌شوند و در نتیجه حرکت  ستون فقرات به میزان زیادی محدود می‌شود.
  • عامل‌های خطر شغلی: اشتغال در حرفه‌ای که کشیدن، هل دادن یا بلند کردن اشیاء سنگین را ایجاب کند.
  • عامل‌های سلامت ذهنی: معضلات سلامت ذهنی پیشین مانند اضطراب و افسردگی در میزان تمرکز و توجه فرد بر درد و دریافت حسی شدت آن مؤثراند. مزمن شدن درد نیز در بروز چنین عامل‌های روان‌شناختی‌ای بی‌تأثیر نیست. استرس به شیوه‌های متعدد از جمله کشش عضلانی به بدن آسیب می‌زند.
  • برداشتن کوله پشتی سنگین: بروز کمر درد بدون وقوع هیچ سانحه یا وارد شدن ضربه یا علل مشخص دیگر در کودکان زیر ده سال رایج نیست.

علائم  نشانه ها

کمر درد و درد پشت بدن انواع گوناگونی دارد، بعضی نشانه ها نظیر تب، به تازگی ضربه دیدن، کاهش وزن، سابقه ابتلا به سرطان و علائم عصب‌شناختی چون کرختی، ضعف یا بی‌اختیاری (خروج ناخواسته ادرار) مبین این نکته‌اند که علت کمردرد جدی‌تر است . درد کمر و پشت بدن معمولاً با علائم دیگری همراه است که در تشخیص علت آن راهگشا هستند. در زیر به چند مورد از این علائم اشاره می‌کنیم:

  • رگ به رگ شدن یا کشیدگی: درد کمر معمولاً فردای انجام یک فعالیت سنگین و وارد شدن فشار به آن آغاز می‌شود. عضله‌های پشت، باسن‌ها و کشاله‌های ران غالباً خشک و دردناک می‌گردند و با لمس یا فشار دادن قسمت‌هایی از پشت بدن، بیمار احساس درد می‌کند.
  • فیبرومیالژیا: درد علاوه بر پشت و کمر قسمت‌های دیگری از بدن را نیز درگیر می‌کند و گردن، شانه‌ها، زانوها، آرنج‌ها و بالاتنه سفت و خشک می‌شوند. درد ممکن است فراگیر یا جانکاه باشد و خشکی کمر غالباً صبح‌ها تشدید می‌شود. بیماران معمولاً از احساس خستگی فراوان، به ویژه خستگی پس از بیدار شدن از خواب، شکایت دارند و لمس قسمت‌هایی از بدن‌شان، موسوم به نقاط حساس، منجر به  بروز درد می‌شود.
  • آرتروز فرساینده ستون فقرات: این بیماری در کنار کمر درد باعث خشکی بدن می‌شود، خم شدن را دشوار می‌سازد. آرتروز کمر معمولاً در سنین بالا بروز می‌یابد و در طول سالیان پیشرفت می‌کند.
  • آرتروز التهابی شامل اسپوندیلیت انکیلوزان و عارضه‌های مرتبط: کمر درد در این اختلال‌ها با سفتی صبحگاهی پشت بدن، مفصل‌های ران یا هر دو همراه است. به علاوه گاهی گردن یا قفسه سینه نیز خشک می‌شود و بیمار احساس خستگی مفرط می‌کند. از دیگر مشخصه‌های این قبیل بیماری‌ها می‌توان پسوریازیس یا صدفک(نوعی بیماری پوستی)، درد و قرمزی چشم یا اسهال را نام برد که بسته به نوع اختلال دامن زننده به کمر درد بروز می‌یابند. این گروه از بیماری‌ها به ندرت باعث کمر درد می‌شوند.
  • پوکی استخوان: مشخصه بارز این عارضه‌ی رایج باریک و ضعیف شدن استخوان‌ها و در نتیجه سهولت شکستن آنها است و در میان زنان یائسه شیوع بیشتری دارد. زمانی که مهره‌ها در اثر شکستگی به هم فشرده می‌شوند، علاوه بر کمر درد، بدن بیمار خمیده می‌شود یا قوز درمی‌آورد. پوکی استخوان دردناک نیست مگر آن که استخوانی شکسته باشد.
  • سرطان استخوان‌های ستون فقرات یا ساختارهای مجاور: بیمار از کمر درد مداوم رنج می‌برد و دردش هنگام دراز کشیدن تشدید می‌شود. اگر سرطان در اعصاب نخاعی کنترل کننده‌ی مثانه و روده منتشر شود، به بی‌اختیاری (از دست دادن کنترل) روده یا مثانه می‌انجامد.
  • برجستگی دیسک: افراد مبتلا به بیماری‌های جدی دیسک کمر گاهی اوقات از درد شدید کمر رنج می‌برند. چنانچه دیسک کمر به عصب فشار بیاورد، درد در یک پا منتشر می‌شود. این درد پا در اثر خم شدن یا چرخیدن تشدید می‌شود. دیسکی که دچار فتق‌ شده به عصب فشار می‌آورد.

back

  • تنگی مجرای نخاع: پاها، کمر و پشت بدن دچار درد، کرختی و ضعف می‌شوند. علائم هنگام ایستادن یا راه رفتن تشدید می‌گردد، اما زمان نشستن یا خم شدن به جلو تسکین می‌یابد.
  • پیلونفریت (التهاب لگنچه و کلیه): بیماران مبتلا به عفونت کلیه معمولاً دچار کمر درد ناگهانی و طاقت‌فرسایی دقیقاً زیر دنده‌ها در پشت بدن می‌شوند که ممکن است از یک سمت بگذرد و به پایین ناحیه شکمی یا گاهی اوقات پایین کشاله ران نیز سرایت کند. تب بالا، احساس سرما و لرزیدن، حالت تهوع و استفراغ از دیگر علائم این بیماری به شمار می‌آیند. گاهی رنگ ادرار تیره و خون‌آلود است یا بوی بسیار ناخوشایند وقوی دارد. تکرر ادرار یا احساس درد و ناراحتی هنگام ادرار کردن از دیگر علائم مرتبط با مثانه هستند.

تشخیص

در ابتدا پزشک پرسش‌هایی را در زمینه علائم و سابقه پزشکی مطرح می‌کند، سپس عضله‌های پشت بدن و ستون فقرات را معاینه می‌کند و جهت تشخیص درد، ضعف یا التهاب عضلانی، سفتی، خشکی، کرختی یا واکنش‌های غیرطبیعی بدن بیمار را به شیوه‌هایی خاص حرکت می‌دهد. برای مثال اگر بیماری از مشکل دیسک رنج می‌برد، احتمالاً هنگام بالا بردن مستقیم پا کمرش درد خواهد گرفت. پزشک معمولاً بر مبنای علائم و معاینه فیزیکی می‌تواند مشکل را به درستی تشخیص دهد. بااین وجود، پزشک در صورت بروز کمر درد تنها می‌تواند بگوید که مشکل جدی و خاصی وجود ندارد. چنانچه پزشک تشخیص دهد که علت کمر درد به رگ به رگ شدن و کشیدگی و گرفتگی عضلات کمر، بارداری، چاقی یا هر دلیل بدون فوریت دیگری مربوط است، نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتر نخواهد بود. اما اگر پزشک احتمال دهد که عارضه‌ای جدی‌تر و وخیم‌تر مهره‌ها یا اعصاب ستون فقرات را درگیر کرده است، به ویژه در صورت بیش از ۱۲ هفته ادامه داشتن کمر درد، انجام یک یا چند مورد از آزمایش‌های زیر ضرورت می‌یابد:

  • پرتونگاری (اشعه ایکس) کمر و پشت بدن
  • آزمایش خون
  • آزمایش‌های ادرار
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام. آر. آی.) ستون فقرات
  • مقطع‌نگاری رایانه‌ای (سی. تی. اسکن)
  • بررسی‌های هدایت عصبی و الکترومیوگرافی (عضله‌نگاری برقی) به منظور تعیین آسیب اعصاب، عضله‌ها یا هر دو.
  • اسکن استخوان به ویژه در صورت سابقه ابتلا به سرطان

درمان

درمان کمر درد معمولاً به شدید یا مزمن بودن درد بستگی دارد. اما در مجموع می‌توان گفت که جراحی تنها در صورت اطمینان از وجود آسیب تشدید شونده‌ی عصبی و همچنین زمانی پیشنهاد می‌شود که آزمایش‌های تشخیصی مبین تغییراتی ساختاری باشند که انجام عمل جراحی برای اصلاح‌شان ضروری باشد. در ادامه به اختصار درمان‌های متداول مورد استفاده و میزان اثربخشی‌شان را بررسی می‌کنیم:

کمپرس‌های گرم یا سرد

 به سرعت کمر درد را تسکین نمی‌دهند، اما کاهش درد و التهاب را برای بیماران مبتلا به درد حاد، نیمه حاد یا مزمن به ارمغان می‌آورند و دامنه‌ی حرکتی برخی از بیماران را بیشتر می‌کنند.

استفاده از گرما به کاهش گرفتگی کمر کمک می‌کند. استفاده از یخ نیز به کاهش التهاب در طول دوره تشدید علائم کمک می‌کند.

ورزش و نرمش

 استراحت مطلق و خوابیدن را باید تا حد ممکن تقلیل داد. بیمار باید انجام نرمش‌های کششی را شروع کند و فعالیت‌های روزانه‌ی معمول خود را هر چه سریع‌تر از سر بگیرد و در این بین از انجام حرکات دامن زننده به درد کمر اجتناب کند. بر اساس شواهد موجود، بیمارانی که فعالیت‌های خود را پس از آغاز کمر درد بدون استراحت مطلق پی می‌گیرند، انعطاف‌پذیری کمر و پشت‌شان بالاتر از بیمارانی است که هفته‌ای را در تخت‌خواب به استراحت گذرانده‌اند. یافته‌های مطالعات دیگر حکایت از این نکته دارند که استراحت و خوابیدن صرفاً باعث تشدید درد می‌شود و عارضه‌های ثانویه‌ای مانند افسردگی، کاهش کشش عضلانی و پدید آمدن لخته‌های در پاها را به دنبال دارد. در کنار فعالیت‌های روزانه برای افراد مبتلا به کمر درد شدید نرمش های تقویتی توصیه نمی‌شود، اما شیوه کارآمدی برای تسریع بهبود کمر درد مزمن یا نیمه حاد به شمار می‌رود. حفظ و تقویت نیروی عضلانی برای افراد مبتلا به بی‌قاعدگی‌های اسکلتی از اهمیت فراوان برخوردار است. متخصصین سلامت فهرستی از نرمش‌های مفید برای افزایش هماهنگی و ایجاد حالت اندامی صحیح و تعادل عضلانی را ارائه می‌دهند. شواهد بیانگر مزایای کوتاه مدت و بلندمدت یوگا در درمان کمردرد مزمن هستند.

فیزیوتراپی

 استفاده از روش درمانی فیزیوتراپی کمردرد می تواند به تقویت گروه‌های عضلانی مرکزی نگهدارنده کمر، بهبود قابلیت حرکت و انعطاف‌پذیری کمک کند؛ و ضمناً شیوه‌های صحیح قرار دادن بدن در وضعیت‌های گوناگون و حالت اندامی مناسب در کنار دیگر مداخلات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

 دارو

داروهای گوناگون بسیاری برای درمان کمر درد مزمن و شدید مصرف می‌شوند. بعضی از این داروها را می‌توان بدون نسخه از داروخانه تهیه کرد، اما مصرف بعضی از آنها نیاز به تجویز پزشک دارد. مصرف داروهای خاصی، حتی اقلام با فروش مجاز بدون نسخه، در طول دوران بارداری ممکن است خطرآفرین باشد، با داروهای دیگر تداخل داشته باشد، عوارض جانبی به دنبال داشته باشد یا به اثرات مضر جدی مانند آسیب کبد یا زخم‌های معده‌ای ـ روده‌ای و خونریزی بیانجامد. بنابراین بهتر است پیش از مصرف هر گونه دارویی با پزشک مشورت شود.

تزریق

  • تریق داروی استروئیدی در فضای اپیدورال: راهکار رایج با اثر کوتاه مدت برای درمان کمر درد و سیاتیک توأم با التهاب به شمار می‌رود. اما این تزریق اپیدورال کمر معمولاً تسکین موقت درد را به دنبال دارد و استفاده از آنها در درازمدت و تکرارشان توصیه نمی‌شود. در پژوهش انجام شده با حمایت سازمان ملی بهداشت در زمینه‌ی ارزیابی آزمایشی تصادفی سودمندی تزریق داروی استروئیدی در فضای اپیدورال برای درمان کمر درد مزمن ناشی از تنگی مجرای نخاع مشخص شد که نتایج بلندمدت در افرادی که به تزریق روی آورده بودند بدتر از بیمارانی بود که از این روش درمانی استفاده نکرده بودند.

IMG_6778

  • تزریق تحت گای سونو: این روش باعث تسکین کمر درد شدید (یا درد ناگهانی) یا کمر درد مزمن (مداوم) و بهبود ورم می شود. در ناحیه ای که احساس درد کمر می کنید داروی بیهوشی، استروئید یا ترکیبی از انها به شما تزریق می شود. تصاویر فراصوت برای پیدا کردن محل دقیق تزریق مورد استفاده قرار می گیرند. دستگاه فراصوت به پزشک کمک می کنند تا تشخیص دهد سوزن از کجا باید وارد پوست شود. این ناحیه باید تمیز و مشخص باشد. پزشک برای بی حس کردن پوست از بیهوشی موضعی استفاده می کند. سپس داروی بی هوشی، استروئید یا ترکیبی از این دو تزریق  می شود. این تزریقات باعث تسکین و کاهش کمر درد می شوند. پس از انجام تزریق بیمار به اتاق بهبودی برده می شود. به محض اینکه بتوانید بایستید و راه بروید می توانید بیمارستان را ترک کنید. قبل از ترک بیمارستان، دستورالعمل های کتبی برای شما ارائه می شود که در مورد نحوه مراقبت از خود در خانه و ملاقات های بعدی است. محل تزریق را به مدت حداقل ۲۴ ساعت تمیز و خشک نگه دارید. ممکن است بانداژی در محل تزریق قرار داده شود. در صورتی که بانداژ به خودی خود نیفتند، می توانید پس از دو تا سه روز آن را از محل تزریق جدا کنید. ممکن است محل تزریق دردناک باشد. با استفاده از گرما درمانی یا کمپرس یخ می توانید درد را تسکین دهید.این تزریقات برای موارد زیر کاربرد دارد:

  1. درمان کمر درد
  2. خارج کردن  مایع  کنار یک مفصل یا متوقف سازی فرآیند بازگشت مایع
  3. مدیریت  کمر درد قبل از جراحی

IMG_6779

تزریق پری رادیکولار (PRT)

در روش تزریق PRT، یک سوزن باریک نزدیک به ریشه عصب در ستون فقرات و تحت نظارت از طریق تصاویر سونوگرافی داخل بدن می شود. پس از تعیین محلی که دارو باید در آنجا تزریق شود، پزشک سوزن را در عمق مشخص فرو می کند تا داروها تا حد امکان به عصب مشکل ساز نزدیک شود. روش تزریق PRT یک روش درمانی رادیولوژیک برای درمان درد مزن ناشی از فرسایش ستون فقرات کمر، دیسک گردن، قفسه سینه یا فتق دیسک یا بیرون زدگی دیسک کمراست.

قبل از انجام این روش جراحی، ستون مهره ها و ریشه های عصب آسیب دیده باید به خوبی تشخیص داده شوند.از این رو انجام سی تی اسکن یا ام آر ای قبل از جراحی ضروری است. مهره ای که عامل کمر درد است و باید درمان شود توسط گاید سونو تحت کنترل قرار می گیرد و در یک تصویر ثبت می شود. این کار باعث تعیین و کنترل جهت و عمق ورود سوزن می شود. سوزن تزریقی سپس تا حد امکان با استفاده از یک پرتو لیزری به ریشه عصب نزدیک می شود و داروهای ضد التهابی ( معمولا بیهوشی موضی و کورتیزون) تزریق می شوند. نتایج درمان بر اساس ارسال داروهای ضد التهابی به ناحیه مورد نظر است. هدف از این روش درمانی شکستن چرخه ی ناتمام وارد شدن فشار بر عصب و ورم کردن آن با فشار بیشتر است. این روش در درمان درد سیاتیک و بیرون زدگی دیسک کمر و گردن موثر می باشد و منجر به کاهش کمر درد و گردن درد می شود.در ابتدا بیماران بر روی شکم خوابانده می شوند. محلی که باید درمان شود ضد عفونی می شود. سپس احتمالا با بیهوشی موضعی یک سوزن باریک به آرامی در ستون فقرات تحت کنترل دوربین قرار داده می شود. محل دقیق نوک سوزن در صورت نیاز با یک ماژیک مشخص می شود. در این سوزن یک داروی ضد التهاب بسیار قوی (معمولا کورتیزون) و داروهای بیهوشی موضعی تزریق می شود. درمان در عرض ۵ تا ۱۰ دقیقه صورت می گیرد.

نتایج در عرض چند روز قابل مشاهده هستند. معمولا سه درمان را در فاصله زمانی یک هفته ای انجام می دهیم تا شاهد بهبودی طولانی مدت تر علائم شویم.

درمان دستی و ماساژ

یکی دیگر از رش های درمانی موثر برای درمان دیسک کمر و کمر درد درمان دستی می باشد. این روش یکی از بهترین روش های درمانی می باشد.

متحرک سازی ستون فقرات

روش‌هایی هستند که در آنها یک متخصص متبحر و دارای مجوز (پزشک یا متخصص کایروپرکتیک) ستون فقرات و بافت‌های پیرامون آن را با دست حرکت و ماساژ می‌دهد، تطبیق می‌دهد یا تحریک می‌کند. دستکاری ستون فقرات شامل حرکت سریعی می‌شود که بیمار کوچک‌ترین کنترلی روی آن ندارد، اما متحرک‌سازی حرکت‌های تطبیقی آهسته‌تری را دربرمی‌گیرد. بر اساس پژوهش‌ها این روش‌ها مزایای جزیی تا متوسطی را برای بیماران مبتلا به کمر درد مزمن به ارمغان می‌آورند؛ اما بهره‌گیری از این روش‌ها برای موارد حاد یا نیمه حاد معمولاً چندان نتیجه‌بخش نیست. هیچ یک از این دو روش در صورت ابتلای بیمار به علت پزشکی زیربنایی کمردرد، برای مثال پوکی استخوان، تحت فشار بودن نخاع یا آرتروز، مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

دستگاه کشش

 از وزنه‌ها و قرقره‌ها برای کشش استفاده می‌شود تا نیروی متناوب یا مستمری جهت کشیدن تدریجی ساختار اسکلتی و رسیدن به تنظیم بهتر بر بدن اعمال شود. درد برخی از بیماران در نتیجه این کشش برطرف می‌شود، اما این تسکین معمولاً موقت است. درد پس از متوقف ساختن کشش معمولاً مجدداً عود می‌کند. هیچ مدرکی دال بر تأثیر مثبت درازمدت این روش برای مبتلایان به کمر درد وجود ندارد.

طب سوزنی

 این روش تا حدی برای درمان درد کمر مزمن مفید است. متخصص سوزن‌های باریکی را درون نقاط مشخص سراسر بدن فرو می‌کند. برخی از متخصصین بر این باوراند که این فرایند انسدادهای موجود در نیروی حیاتی بدن موسوم به کی (Qi) را از بین می‌برد.

بایوفیدبک

 برای درمان بسیاری از مشکلات حاد، به ویژه کمر درد و سر درد، استفاده می‌شود. الکترودها در این روش درمانی به پوست متصل می‌شوند و یک دستگاه عضله‌نگاری برقی (الکترومیوگرافی) این امکان را فراهم می‌سازد تا افراد از خودتنظیمی بدن، شیوه تنفس، تنش عضلانی، ضربان قلب و دمای پوست آگاه شوند. بیمار واکنش‌هایش به درد را با بهره‌گیری از تکنیک‌های شل کردن عضلات تنظیم می‌کند. در کنار بایوفیدبک غالباً از روش‌های درمانی دیگری استفاده می‌شود. شایان ذکر است که این روش معمولاً عوارض جانبی به دنبال ندارد.

درمان‌های بلوک عصبی

کمر درد مزمن را با انسداد هدایت عصبی نواحی مشخصی از بدن تسکین می‌بخشد. روش‌های بلوک عصبی در گستره‌ی وسیعی از تزریق بی‌حسی موضعی، بوتولینوم توکسین یا استروئید درون مفصل‌ها یا بافت‌های نرم آسیب دیده تا بلوک‌های ریشه عصبی پیچیده‌تر و تحریک نخاع انجام می‌شوند. مقادیر اندک دارو زمان بروز درد شدید و جانکاه مستقیماً توسط یک کاتر وارد نخاع می‌شود. موفقیت روش بلوک عصبی به توانایی و تبحر پزشک در تعیین محل عصب درگیر و تزریق دقیق وابسته است. استفاده مکرر از تزریق‌های استروئیدی به افزایش اختلال عملکردی می‌انجامد.

پیشگیری

 انجام نرمش‌های تقویت کننده پشت و کمر و اجتناب از فعالیت‌های آسیب زننده به این بخش از بدن می‌تواند در پیشگیری از بروز گونه‌هایی از کمر درد و درد پشت مؤثر باشد. بعضی از این اقدام‌های پیشگیرانه مفید عبارت‌اند از:

  • حفظ حالت اندامی مناسب
  • خوابیدن به پشت یا به یک سمت و در صورت امکان قرار دادن بالش زیر زانو
  • ورزش کردن منظم و انجام نرمش‌های کششی قبل و بعد از ورزش
  • انجام حرکت‌های کرانچ (چربی‌سوز) شکمی برای تقویت عضله‌های شکمی نگهدارنده‌ی کمر. همچنین پیاده‌روی یا شنای منظم به تقویت کمر کمک می‌کند.
  • همواره برای بلند کردن اشیاء در موقعیت نشسته (چمباتمه) قرار بگیرید و بخش اعظم سنگینی را بر روی مفصل‌های ران و پاها بیاندازید. از بلند کردن، چرخیدن و خم شدن همزمان خودداری کنید.
  • از نشستن یا ایستادن طولانی مدت که باعث کمر درد می شود، خودداری کنید.
  • کفش‌هایی با کفی نرم و پاشنه‌هایی با ارتفاع کمتر از یک یا یک و نیم اینچ بپوشید.

جهت پیشگیری از پوکی استخوان روزانه مقدار کافی کلسیم و ویتامین D مصرف کنید تا نیازهای غذایی گروه سنی خود را تأمین کنید. ورزش‌های تحمل وزن را طبق یک برنامه روزانه انجام دهید. از مصرف دخانیات اجتناب کنید و میزان نوشیدنی الکلی را محدود کنید. اگر بانویی هستید که در آستانه یائسگی قرار دارید، با پزشک معالج خود در مورد انجام آزمایش‌هایی برای تعیین ابتلا به پوکی استخوان و تجویز داروهای مؤثر در پیشگیری از این عارضه یا برگشت‌پذیری آن صحبت کنید.

در صورت ابتلا به کمر دردی که با استراحت و درمان های اولیه بهبود نمی یابد حتما به پزشک مراجعه کنید تا علت کمر درد تشخیص داده شود. برای اکثر بیماران درمان های غیر جراحی مانند دارو، حرکات اصلاحی کمر درد،فیزیوتراپی، تزریق و... نتیجه بخش می باشد و درد را کاهش می دهد.